محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

137

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

درهم آب برگ بارتنگ مطبوخ و پنج درهم ماء العسل و در آخر علت كه چرك پاك شده باشد و خون‌آب آيد ، يك مثقال و ربع با شربت مورد يا رب غوره و امثال آن جهت ادرار حيض با آب نخود منقوع و مانند آن از ادويهء مدرهء حيض . صفت آن : گل مختوم ، تخم خطمى و خبّازى ، تخم خرفه ، مغز تخم خيارين ، تخم خربزه و كدوى شيرين و دم‌الاخوين ، از هر يك پنج مثقال ؛ طين قبرسى ، پانزده مثقال ؛ طين ارمنىِ مغسول ، ده مثقال ؛ ودع محرَّق ، شاخ گاو كوهىِ سوخته ، بسد و مرواريد ، از هر يك ، يك مثقال و نيم ؛ عصارهء لحية التّيس ، فطراساليون ، زوفاى خشك ، صعتر ، تخم كرفس ، انيسون از هر يك ، چهار مثقال ؛ صمغ آلو ، نشاسته ، كتيرا ، حبّ القلت - كه ماش هندى است - ، حبّ صنوبرِ كبار [ صغار ] ، خرنوب نبطى ، مغز بادام كوهى ، مغز بادام شيرينِ مقشَّر از پوستها ، از هر يك هفت مثقال ؛ سماق منقّى غورهء خشك ، طين فارسى - كه گل شيرازى است - ريوند ، رامك ، طلق محلوب ، خشخاش سفيد و سياه و بزر البنج ، از هر يك سه مثقال ؛ حب كاكنج ، چهل عدد ؛ افيون ، رب سوس از هر يك ، دو مثقال عسل كف گرفته ، سه وزن ادويه . [ 76 ] معجون سيساليوس : جهت اقسام صرع ، نافع است ؛ مگر دموى از او و هيچ دوائى در باب صرع قائم مقام او نمىتواند بود . صفت آن : سيساليوس ، عاقرقرحا و اسطوخودوس ، از هر يك ده مثقال ؛ غاريقون ، پنج مثقال ؛ قرد مانا ، حلتيت و زراوند مدحرج ، از هر يك دو مثقال و نيم ، ادويه را كوفته و آب عنصل و دو چندان عسل را آورده ، ادويه را با او بسرشند . [ 77 ] معجون مقل : جهت بواسير و اورام مقعد ، نافع است و بادها بشكند و خون بواسير باز دارد . صفت آن : پوست هليلهء كابلى ، پوست بليله ، آملهء منقّى ، تخم سپندان سفيد ، تخم گندنا و تخم ريحان ، از هر يك پنج مثقال ؛ مقل ، پنجاه مثقال ، مقل را در آب گندنا حل نموده با دو وزن ادويه عسل بسرشند و در بعضى نسخه بىعسل است . [ 78 ] معجون الكمونى : جهت تقويت معده و نفخ و رياح و رطوبات آن نافع است . صفت آن : زيرهء كرمانى كه يك شبانه روز در سركه خيسانيده و بو داده باشند ، صد مثقال ؛ زنجبيل ، بيست مثقال ؛ فلفل ، ده مثقال ؛ برگ سداب خشك ، ده مثقال ؛ بورهء ارمنى ،