محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
107
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
قرص حلال تركيب كرده چه تصريح نمودهاند كه لحوم باعث فساد تركيب است و حرمت لحم افعى بى شبهه و چون جدوار دارد در همه ابواب بهتر از آن است و فادزهر معدنى كه عبارت از حجر اسمّ باشد در جميع خواصّ اولى از آن و فيروزه و نارجيل بحرى در رفع سموم اقوى لهذا قرص حلال را از اجزاى مزبوره تركيب داده بدين صفت : جدوار خطايى اعلى يازده مثقال ، فادزهر معدنى چهارده مثقال ، نارجيل بحرى سه مثقال ، فيروزهء نيشابورى دو مثقال ، كه مجموع تركيب سى مثقال باشد با مثلث بسرشند و قرص مزبور در وسط سيّم حار و در آخر سيّم يابس است و قرص اندروخورون به اين نسخه ترتيب يافته : دارشيشعان ، قصب الذريره ، اسارون ، عود بلسان ، جعده ، سليخه ، مصطكى ، بيخ سنبه كه فواست هر يك يك مثقال و نيم ، فقاح اذخر ، زعفران هر يك سه مثقال دارچينى ، حماما مرّ صاف ، هر يك شش مثقال اقحوان پنج مثقال ، سنبل الطيب چهار مثقال ، با مثلث قرص بسازند و وزن مجموع اين تركيب چهل و پنج مثقال است و عدد ادويه پانزده و قرص اسقيل به اين صفت ترتيب يافته : پياز عنصل مجفّف دو جزو ، آرد كرسنه يك جزء با مثلّت بسرشند اما ادويهء غير مشتبهه : فلفل سياه ، افيون خشك كهنه ، قرص اندروخورون از هر يك بيست و چهار مثقال ، قرص اسقيل چهل و هشت مثقال ، قرص حلال سى مثقال ، گل سرخ ، بزر شلجم برّى ، اسقورديون ، بيخ سوسن آسمانجونى ، غاريقون سفيد ، رب سوس ، دارچينى هر يك دوازده مثقال ، زعفران ، زنجبيل ، ريوند ، فودنج اسطوخودوس ، قسط تلخ ، و دارفلفل ، مشكطرامشيع كندر ، فقاح اذخر ، فطران ليون ، صمغ البطم ، سليخه ، سنبل الطيب ، جعده ، حبّ الغار امر هر يك شش مثقال ، ميعهء سايله ، سيساليوس مقشّر ، حرف ، ناخواه ، ناردين ، ساذج ، جنطيانا ، رازيانه ، وج ، صمغ عربى ، قردمانا ، انيسون ، فوّ كه بيخ سنبله است ، موّ كه ريشه والاست ، اقاقيا ، شيح جبلى ، سنكبينج عود هندى ، مصطكى ، هر يك چهار مثقال ، بيخ كبر ، دوقو ، قنّه ، مقل از رق ، جاوشير ، قنطوريون رقيق ، زراوند طويل ، هر يك دو مثقال ؛ امّا ادويه كه بدل او را داخل تركيب نموده : بادرنجبويه . بدل بنطافلن ، اسارون بدل فراسيون ، بوزيدان بدل كمادريوس ، افسنتين رومى بدل كمافيطوس ، طين داغستان بدل طين مختوم ، سوسنبر يابس بدل حماما ، سعد بدل حبّ بلسان ، تخم مخلّصه بدل هيوفاريقون شب يمانى بدل قلقديس محرّق است . اما ادويهء كه بدل او را اولى دانسته : زيرهء كرمانى بدل فلفل سفيد ، روغن ترب بدل روغن بلسان ، بزر حندقوقا بدل بزر