محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

105

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

غبار بيرون كنند و بعد از آن هر يك را به وزن در آورند و هر چه صموغ و ربوب و عصاره است نيم كوب كرده ، سه شبانه روز در شراب جمهورى يا مثلث [ عسل ] يا عسل بخيسانند تا خوب حلّ شود و هر چه مايع است مثل عسل و شراب و روغن بلسان بايد در وقت ساختن همه را بر روى آتش نرم بعد از قوام عسل مخلوط كنند [ و هر چه از عصارهء تازه باشد و محتاج به خيسانيدن نباشد در روز تركيب داخل كنند ] و بايد هر يك از ادويه تازه و آن مكان مخصوص به او باشد و دو وزن ادويه ، عسل به قوام آوردهء كف گرفته را با دو وزن ادويهء مثلث يا شراب جمهورى يا مطبوخ عتيق ريحانى اضافه نموده ، مخلوط كنند و اوّل ادويهء يابسه را در مقابل آفتاب در عسل ريزند و بعد از آن محلول را و كفچهء معجون سازى به روغن بلسان چرب كنند و هر روز بر روى خاكستر گرم گذاشته تا دويست بار بر هم زنند بگذارند و روى آن را به پارچهء نازكى بپوشانند تا چهل روز . بعضى گويند بعد از هر چهار روز بايد بر هم زده ، تا دو ماه ، پس در ظرف طلا يا نقره يا چينى يا قلعى كنند ، به قدرى كه محل تنفس بخار باشد ؛ بعد از يك ماه سرپوش را بردارند و يك روز بگذارند تا ترويح او شود و روز ديگر باز مستحكم كنند . اما امتحان او چنان است كه به شخصى دوائى مسهل ، مثل محموده داده و در حين عمل او از ترياق به قدر باقلايى بدهند اگر در حالْ منع عمل مسهل نمايد خوب است . و به دستور ، چون حيوانى يابس المزاج را از ترياق بدهند و بعد از آن افعى او را بگزد ، زهر در او اثر نكند . و به دستور ، خروسى را يا حيوانى ديگر را دواى قتّال داده ، بعد از آن ترياق بدهند آن حيوان نميرد و به دستور ، اذابه خون منجمد نمايد و به دستور چون در دهن افعى و مار كنند آن را بكشد . اما طريق استعمال و قدر شربتش : بايد تا سى ساله آن را در مداواى سموم از يك بندقه تا يك مثقال بايد داد و از سى ساله تا شصت ساله را از يك مثقال [ تا سه مثقال ] استعمال نمود به حسب قوت و ضعف سموم و مادامى كه از سى سال نگذشته باشد در امراض نبايد استعمال نمود و اگر كنند به قدر اقل شربت جايز است . جهت جذام و برص و اختلاط عقل و فالج و لقوه و تشنج و اختلاج و صرع و رفع هم و غم - بعد از تنقيه به ماء الاصول - به قدر بندقه تا نيم مثقال و تا چهل روز هر روز به او سعوط نمايند و طلا كنند .