محمد نصير الدين بن قاضى بن كاشف الدين حموى يزدي
16
تحفه شاهيه عباسيه ( شرح الرسالة الذهبية الطبية ) ( فارسى )
جستم ز خرد چو سال تاريخش گفت * از جام جهاننماى جمشيد به است « 1 » از اين كتاب نسخههايى در كتابخانههاى ايران موجود است . و سيريل الگود هم پس از شرح مفصلى در باب محتويات آن مىنويسد : نسخهاى از اين كتاب . . . در موزهء بريتانيا به شمارهء ? ? , 19519 , t يافت مىشود « 2 » . از پدر نويسنده چند كتاب ديگر نيز برجاى مانده است كه شهرت آنها به كتاب يادشده نمىرسد : 1 - چوب چينى و قهوه و چاى كه در سه باب به زبان فارسى نگاشته شده است . باب اول در خواص چوب چينى . باب دوم در خواص قهوه . باب سوم در خواص چاى خطايى « 3 » . سيريل الگود در جايى از كتاب تاريخ پزشكى ايران كه به بحث دربارهء چوب چينى براى درمان سيفيليس مىپردازد مىنويسد : به استناد گفتهء قاضى بن كاشف الدين محمد يزدى كه پسر پزشك شاه عباس كبير و خود مجتهد بزرگ اصفهان بود و دو كتاب هم در حدود سال 1650 ميلادى در اين زمينه نگاشته ، ريشهء چينى در سال 1494 ميلادى يعنى در همان سالى كه آتشك ظهور كرد بوسيلهء پزشكان اروپايى در ايران معرفى گرديد « 4 » . از اين كتاب نسخ متعددى در دست است . 2 - طبيعة الماء در اين رساله از شرح شيرازى بر قانون و
--> ( 1 ) . زندگانى شاه عباس اول ، نصر إله فلسفى ، جلد دوم ، صفحهء 257 و 258 . ( 2 ) . تاريخ پزشكى ايران ، سيريل الگود ، ترجمهء باهر فرقانى ، صفحهء 321 . ( 3 ) . كتابشناسى نسخ خطى پزشكى ايران ، رضا خانى جزنى و همكاران ، صفحهء 97 . ( 4 ) . تاريخ پزشكى ايران ، سيريل الگود ، ترجمهء باهر فرقانى ، صفحهء 411 .