بهاء الدوله رازى ( بهاء الدين بن مير قوام الدين )

631

خلاصة التجارب ( طبع قديم )

مستعمل بخراسان اجزاى تركيب آن بگيرند آلوى بخارا سه سير ثمر هندى سه سير شب در آب آغشته كنند و شير خشت بيست مثقال در گلاب آغشته كنند و بوقت صبح ثمر و آلو را بدست بمالند و بيالايند آن را و شير خشت را نيز بيالايند و بدان خلط كنند و بخورند اين يك شربت بود جمله را بايد كه از يك پياله زياده نباشد و اگر چهار درم سناءمكى درين گلاب با شير خشت آغشته كنند صفرا بيشتر آورد و قوت اسهال وى زياده شود و كودكان و محرور آن را عظيم نافع آيد ملين خنك هم از مخترعات مصنف اجزاى تركيب آن بگيرند عصير غوره يك پياله و بيست درم ترنجبين در ان آغشته كنند و صاف بيالايند و بخورند يك شربت بود صفرا و رطوبات معده و امعا را براند اما شربت نعناع شرف صغير از مخترعات اهل ملك رى اجزاى تركيب آن بگيرند اصل سوسن ده عدد به مقدار شبرى پوست بيخ كاسنى تر ده درم پوست بيخ باديان تر بيست درم بيخ كرفس پنج درم عناب بيست و يك عدد امرود و سيب و بهى از هر يكى يكى كرويه پنج درم نارنجى نعناع و طب يكدسته آب يك انار شيرين كوچك و يك انار ترش كوچك سركه نيم پياله شهد و ابلوج كه نيكو چاشنى شود اول بيخها را نيمكوفته در سه آن آب اندازند و بجوشانند و بعد ساعتى عناب و تخم كرويه و به پوست نارنج بيندازند بعد از ساعتى نعناع درافگند و بعد نيم ساعت كه بجوشانند جمله را صاف كنند و باقى اجزا را بيندازند و چاشنى كرده بقوام آورند و در ظرفى كاسنى نگاهدارد شربتى بود نعناع شهرف كبير از مخترعات حضرت مد ظله العالى اجزاى تركيب آن بگيرند پوست بيخ كبر ده درم پوست بيخ باديان سى درم پوست بيخ كاسنى بيست درم اصل پرورش ده عدد به مقدار شبرى بزر باديان سى درم بزر نانخواه بزر كاسنى و سياه تخمه از هر يكى پنج درم نعناع تر و اشبه سرخ پانزده درم سيب و امرود شفتالو آلو و بهى از هر يكى سرحد و ماء الرمان و سركه پس از هر يكى يك پياله آب سماق نيم پياله شهد و قند آن مقدار كه چاشنى شود بقوام آيد اول اصول را نيمكوب در پنج من آب خواسان بجوشانند ساعتى نيك بعده ميوه‌هاى مقشر و آلو و زرشك و عناب و سپستان و مويز و انجير بجوشانند ساعتى نيك انگاه بدست ماليده جمله را بيالايند انگاه نعناع و تخمها را درافگنند و بجوشانند بعد از ساعتى آب انار و دوشاب و سماق و سركه بريزند و اندك بجوشانند انگاه جمله را باز پاك بيالايند و شهد و قند برنهند و بقوام آورند و چون از آتش برميدارند و رق نعناع خشك