و منى نيز اصلاح‌پذير نباشد آنجا كه سبب سقم و يا اعيا و سموم و يا آفت عضوى رئيس و يا سوء المزاج بدن بود نخست در ازالهء آن بدستور بايد كوشيدن انگاه ادويه كه برحل اعانت كند استعمال نمودن و ديدم چند مرد صحيح گرم‌مزاج را كه بسى كدخدائيها متعدد كردند و فرزند نمىشد و در آخر در سن كهولت زن مرطوبه خواستند بچه شد متعدد تا سن پيرى و آنجا كه سبب شد منفذ در رحم بود به گوشت زايد و ثولول ممكن‌ست كه رسانيدن بخور زبل آدمى بلوله قمع بدآن موضع مكررا و جاروب كردن چنانچه در ثولولى گفته شد و نفعى عظيم يابند و اگر كنجاى ميلى در ان باشد نهادن ميل سرب دايما در ان نمايند و بتدريج قوىتر ساختن ميل چندانكه به حال لايق رسد تدبيرى نيكو بود و آنجا كه سبب كثرى فم رحم بود اگر خلقى باشد علاج ممكن نبود و يمكن كه كج خوابانيدن او را و قضيب او ابواب بدان رسانيدن فايده دهد و اگر سبب صدمه دوثه و امثال آن افتاده باشد فصد صافن مخالف و حجامت ساقها بايد كردن و مع ذلك اگر در خون غلبه بيند فصد اكحل جانب مخالف هم مناسب بود و بعد فصد يا حجامت اسهال بلغم بحب سكبيخ و امثال آن بايد كردن و كرنب نهادن و از حركت عنيف و در بودن و تا يك هفته و نه روز بعد مسهل هر روز ماء الاصول با دو درم روغن كرچك و سه درم ايارة فيقرا دادن و ثلثه بروغن بان نيمگرم چرب كرده فرزجه ساختن و ضماد حلبه كردن و كرنب نهادن و از حركت عنيف دور بودن و بر جانب مخالف آن خواب كردن و آنجا كه شب كورى پشت قضيب بسى حادث چون اخراج سنگ مثانه و غير آن اگر دستكارى را قابل بود اندكى از وتر عضلهء آن بريدن و بر صفحهء هموار بسته داشتن و بمرهم اصلاح كردن مناسب بود و اگر قطع ميسر نبود و نشايد آن را بمراهمها نرم داشتن و بر صفحهء هموار بستن دايما فايده دهد و اگرچه دير ميسر شود و آنجا كه سبب سرما باشد بگرما گرم داشتن تن و محل نفع يابد و آنجا كه سبب كوتاهى قضيب باشد خلقى چيزى گران دايما بر آن آويختن و دهن گرم ماليدن و بالين زن را بلند ساختن و پايهاى آن را چندان به طرف پهلوهاى او باز پس بردن كه فم رحم بيشتر آيد فايده دهد و تبديل بزن كوتاه و باريك اولى بود و اگر كوتاهى از جهت فربهى لازم آمده باشد و الا بر هيئت راكع بمبالغه و هيئت ساجد داشته دخول كردن گاهى فائده رساند به شرط بطوء انزال