دو عضله كوتاه شوند و بهم باز نشينند قضيب راست بايستد و هرگاه نيك كوتاه شوند قضيب بجانب زهار ميل كند و چون يكى بهم بازنشيند و ديگر بدان جانب ميل كند و هرگاه كه هر دو از كار باز ايستد ديگر خسپيده باشد امّا خصيه عضويست مخلوق از گوشت غددى سپيد همچو پستان و اندر كيسهء از پوست و غشا نهاده و بمعاليق به زهار و بيخ قضيب باز بسته است و بعدد دو تاست و رگهاى بسيار از اعضاى رئيسه و سائر اندامها كه چون مرد را خصى كند اندر منفذ بيغولهء ران و حوالى آن و اندر صفاق كه زهار پيوسته است بگذشته‌اند و بدين بيضيين پيوسته و بدين جهت كه چون مرد را خصى كنند تغير در عقل و تدابير و حركات و آواز و قوتهاى او پديد آيد و معدن تولد منى بحقيقت خايه است زيرا كه مادهء منى كه آن خونيست در غايت صفا و هضم چهارم يافته و از بخش اندامها فاضل و از هر اندامى كيفيتى و قوتى مناسب آن اندام در آن حاصل شده چون از طريق عروق بخصيها آيد طبيعت خصيهء آن را سپيد گرداند چنانچه طبيعت پستان مادهء شير را سپيد مىسازد و از آنجا بادعيه آيد و قرار گيرد و اكثر مردم را خايهء راست قوىتر است مگر كسى را كه چپ بود و وعاء منى جسميست مورى كه آن را بتازى برنج گويند يك طرف اين مور مماس خصيه بود و يك طرف ديگر بسوى قضيب آمده است و اندر معاليق خصيه گذشته و در زيرى بول بقضيب پيوسته و به دو اندر آمده و آنجا كه هر دو متحد شده‌اند بوقت مباشرت بادى در عروق حوالى آن انگيخته شود و بادعيهء منى آيد و بيرون جستن آب به قوت آن باد باشد و منافع اين اعضا جهت اظهار نسل و ابقاى نوع و تلذ و جسمى از ان واضح‌ترست كه به بيان محتاج و به جهت منافع بيشك رياست بدن او را حاصل بود و اللّه اعلم و اما علامات امزجه مختلفه آلات تناسل بدانكه شدت شبق و بسيارى موى بر زهار و رانها و سطبرى و رگهاى ديگر و غلبگى آنها و بزرگى آلت و خصيها و تيز منى و سرعت انزال با غلبهء شدت آلت و زود بالغ شدن دال بود بر گرمى مزاج اين اعضا و ضد اين حالات دال گردد بر سردى مزاج آنها و تنگى قوام منى و غلبگى آن و ضعف نعوظ و نفاظ دليل ترى مزاج اين اعضا باشد و ضد اين اين حالات و حدت منى دال بود بر خشكى مزاج اينها و اللّه اعلم و اما امراض مخصوصه برجال و اسباب و علامات و معالجات اينها پديد آمدن دور ختنه‌گاه اين علت چنان بود كه بادى در پوست نرم گردد و در زير حشفه افتد و رنجيده دارد از