و محل را بستن چنانچه و رقيق گفته مىشود و بعد از ان اگر لختى از وجع باقى بود و آنچه مناسب بود از علاج قولنجى و ريحى و ثفل به كار دارند و امّا در ايلاوس همين بدين انواع علاج ممكن باشد ليكن چون آنجا قى و تهوع و غثيان بسيارست و بدان سبب چيزى كه نفع رساند و در معده مكث نمىتواند كردن گاهى احتياج افتد كه بطريق علاج هيضه و افراط قى و تهوع تدابير كنند نافع آيد و چون محل آن از حقنه دورترست فائده مختصه آن بايد كه درازتر باشد و سوراخ بر سر داشته باشد نه بر پهلو و گاه بود كه درد بعد احتقان به جهت بُعد دارو و كسر قوت آن بجنبد و منتشر گردد و گمان افتد كه مضر بود و آنجا تكرار بايد كردن و رسيدن چون اين وجع صعب‌ست و حس آن محل هم بيشترست در ضماد و اشربه و حقنه از مخدرات داخل ساختن لازم بود و در آن اثنا كه محالى پديد آيد تدبير گشادن بايد كردن و علامات سردى و گرمى را اينجا بيشتر ملاحظه بايد كردن جهت آنكه درين امعا قولنج گرم ورمى و غير ورمى بيشتر افتد بواسطهء قرب به اعضاى گرم و غالب آمدن خلط گرم بدين مواضع و مرفوع شده از صفراى حمى درين امعا بيشتر تواند بودن و بنابرين علاج بسردى اينجا اكثر نافع آيد ديگرى مضر بود و بتعديل و تبديل مزاج اينجا پيشتر احتياج افتد ديدم شخصى جوان گرم و خشك مزاج را كه اين مرض از گرمى افتاده بود بتدبير سرد و تر به زودى بصلاح بازآمد و بعضى از طبيبان همچنين نقلى كرده‌اند و آنچه در علاج سابقا بيان كردم هم قريب بدين مرضى واقع بود اينست فى الجمله تدابير قولنجها و مردم قولنجى را لازم آنست كه مدتها بلكه سالها بر تدبير كه افتد سبب مولد مرض وىست مداومت نمايند و تقويت معده و احشا بواجبى كنند تا ايمن گردند از حدوث اين علت بلكه تا ممكن بود او را نشايد كه به هيچ فعلى كه موجب آن باشد كند الا قليلى بعد گذشتن مدتها از حدوث مرض زيرا كه مردم قولنجى را مزاج رودهء ايشان قابل توليد اين علت شده و طبيعت ايشان مقتضى آن گشته و بدان خوى كرده و هر گاه حالتى چنين در عضوى پديد آمد باندك جهتى احداث آن مىكند و به بسيار سعى از ان ممتنع مىگردد تا آنگاه كه بفصد آن محال خوى كند و عادت صحيح حاصل آيد فلهذا حكماى هند بمقويات چون مارس و پنير و رس و گشنيز و كبسى مقوى برص و صبيان و بلادر و حلواى بلادر و معجون آن و زرنيخ مجرد دائما مداومت مىفرمايند و اين مرض بدين تدابير زائل مىشود چنان كه با وجود مباشرت اعمالى كه مولد آن بوده هيچ‌گونه آفتى پديد نيايد و گلقند و ترك ترشيها و ترك قوابض و مداومت حب الشفا و حافظ الصحة و غذاهاى چرب نرم كه تيز نباشد