و از علامات سده ورم كبد هم چيزى پديد هست و تمددى اندك در حوالى معده از جانب جگر مىباشد و تپ آهسته با آن پيوسته مىباشد حكم بايد كردن و با آنكه ورم گرم در ماساريقاست و آنجا كه ورم در نفس غشاء كبد باشد از هر جانب كه باشد درد عظيم بود و تپ سوزان باشد و هضم جگر بهتر بود و تغيرات كه در بول ويرا گفته شد كمتر بود و علامات سرد كند از علامات اورام كرم مذكوره نرم‌تر و آهسته‌تر باشد و علامات سوء المزاجات بارد با اين ظاهر بود چنانچه علامات سوء المزاج حاده به آنها و در آماس كبد مطلقا چون اسهال قبل از نضج پديد آيد منذر بود بموت و اغلب اين مرض باستسقا ادا كند خواه سده بود و خواه گرم و بحران آماس جذبه با رعاف بود و يا با دار يا به عرق و بحران ورم مقعر باسهال بود يا به عرق علاج آنجا كه آماس گرم بود نخست فصد كنند و در دموى خون مستوفى گيرند و در صفراوى كمتر و پستر فصد از دست راست كنند از اكحل يا باسليق و بعد فصد بتدبير تحلل ورم مشغول شدند و رعايت قوانين و اوقات كه در ورم معده گفته شده اينجا نيز قريب بدان ماند و قانون كلى در تدابير اين ورم آنست كه در ابتدا آنچه به كار دارند از شربت و اغذيه لطيفهء قليل المقدار و اطليه و ضمادات همه رادع بايد ساختن بدستورى كه در ديگر اورام گرم مقررست ليكن اينجا چيزى سخت سردكننده باشد استعمال نشايد كردن زيرا كه جوهر كبدى گوشتى بغايت نازك و لطيف و از برد غالب زود منكشف مىشود و آن موجب تحجر ماده و صلابت ورم بود و آن حال مهلك باشد ليكن رادع با شراب از فلغمونى اندكى سردتر بايد بهر حال با هر رادعى كه از داخل و خارج استعمال كنند چيزى كه لطيف‌كننده و كشاينده مجارى باشد بىتحليل خلط بايد كردن يا بسبب برد و قبض رادع منافذ تنگ‌تر شود و صفرا را در ان محل محبوس سازد كه آن موجب زيادتى ورم گردد و بعد از اوقات ابتدا در تزيد با آن رادعها چيزى كه پزاننده باشد و اندكى قابض بود مخلوط سازند تا لطيف و كثيف ماده را نگاه داشته پزاند و قوت عضو را هم حفظ كند بعد اوقات تزيد در انتها همه محللات بايد استعمال كردن ليكن در تحليل روح و قوت نيز واقعست جز قابض كه حافظ الصحة بود يا محلل بايد آميختن و اگر چيزى باشد كه درو تحليل و قبض هر دو باشد و مع ذلك عطريتى هم داشته بود كه تقويت دل و روح كند همچون مركبى كه زعفران و گلاب و افسنتين در ان باشد بهتر بود و از محللات چيزهاى تيز خوردن چون دردانگيز است دور بايد داشتن و در انحطاط هم