عروق را شناسد به جهت تشرب كردن جرم آنها ماده سوداوى را و علامات مرض آنست كه هضم بد بود و تخمه و چهره مريض خشك و بدرنگ و بىرونق باشد و اغلب رنگ او از زردى بسبزى گرايد و آثار غذا بر بدن پديد آيد و قوت هر روز ضعيف‌تر شود و باشد كه طعام را بعد لحظه خوردن بقى برافگند يا غير منهضم به براز برون آيد و قسم اول اغلب بود و در هيئت بمدقوقان ماند و بر هرجا او ظاهر او دست نهند در غير سرما سرد نمايد و نبض از صغير و بطى و متفاوت بود بول سپيد و رقيق باشد و مدت اين مرض باشد كه بسال و بيشتر هم كشد علاج اصلى كلى در هرچه ترى و گرمىفزاى بود به مقدار قوت و مناسب مقتضاى وقت بريدن ايراد كنند و بدان عمل درمانند چنانچه در كليات و در تدبير ترطيب مدقوق محموم مذكورست و از جمله اعمال آنچه بتجربه نافع‌اند آنست كه در اوائل مرض بيمار بعد از هضم طعام به مقدارى كه او را ميزاب در گرمابه معتدل رود و آن مقدار كه عرق نيكو بنياد كند نشده مكث كند و بوقت بيرون آمدن تمام تن را چرب كند بروغن نرگسى و يا سوسن يا چيزى امثال آنها و يا در آبزن مرطب غير محلل نشيند و بعد از ان خود را نيكو خشك نكرده بدين نوع روغنها چرب كند و ترتيب و تدبير دوا و غذا و شراب مريض چنان باشد هر صباح ترنج مربى نارجيل پرورده با شقاقل و مرى با عسل آنها را قدرى كه خواهد بخورد و بعد از ان بساعتى چهار و پنج زردهء تخم‌مرغ هم سرشته با نبات سوده خلط كرده لعق كنند و بر اثر آن چهل درم يا پنجاه درم شراب انگورى بياشامد و بعد دو ساعت ازين بحمام يا آبزن درآيد و بعد از ان تمريخ كند و بعد ازين اعمال استراحتى نيكو نمايد پس از استراحت و بازآمدن قوت طعام خورد و از جنس نخود و آب و شوربا برنج و اگر از گوشت بره فربه پخته باشند و توابل آن دارچينى و زنجبيل و خولنجان و گشنيز و اسفناخ كرده باشند و از جنس حلواهاى عسلى مغز بادامى و اشباه آن و بعد طعام اگر به شراب معتاد بوده باشد از صد درم زياده نخورد و پيوسته نرجس و عود و ترنج و اشباه اينها ببويد و احتقان درين مرض نافع بود و بتخصيص از طبيخ سر و پايچهء گوسفند دستور اخذ و استعمال آن بگيرند سر بره و دست و پاى آن پاك كرده و بكوبند و با يك مشت نخود و يك مشت كشك گندم و ده درم شبت و ده درم بابونه و ده درم خسك و ده عدد انجير سياه فربه اندر پنج من آب بپزند تا دو بهره رود بپالايند و مقدار ده سير ازين شوربا بستانند ده درم روغن گاو و ده درم روغن كاوى و ده درم شير نيب تازه و پنج درم روغن بان با اندكى موم گداخته هم بياميزند و حقنه كنند سه روز هر روز هم بدين مقدار