كه جهت تحريك شهوت محرور مزاجان گفته شده تقويت كردن و ضمادات مائل بسردى و مقوى معده به كار بايد داشتن و اگر از غلبهء خلط سرد بود كه سطح معده را آلائيده است و غذا را مىلغزاند و زود ناگوارنده از راه امعا بيرون مىكند و يا آن خلط غليظ در فم معده ايستاده است و نزد فم معده دليل قى و نفرت غذا بسيار و حركت خفقان معده بدان اشتهاد نمايد نخست تدبير بايد كردن چنانچه در فواق و غيره مبين شده و برودت مكتسبهء عضو درونى بسى آن را به خوردن جوزبوا و كبسى و قرنفل در كباب مرغ داخل ساخته و يا در گلاب جوشانيده و مهارس و معجون الحب و مداومت اينها اصلاح بايد كردن و بر پهلوى چپ دائما خواب كردن و غذا نان خشكه با نعناع سرف يا سكنجبين ترش بزورى يا انبولى و يا عسلى و يا نعناع تر و ناظر خون و يا رب بهى شيرين و اشباه اينها مفيد آيد و اگر از تحليل سطح معده و سستى جرم آن باشد و ضعف قوت قى و عدم علامت سوء المزاج و اورام و ثقل طعام بر معده و بدهضمى و يافتن سستى رباتيه در معده بران گواهى دهد بمقويات مذكوره تقويت بايد نمودن و مداومت خوردن هليلجات چنانچه پيوسته هليله سياه يا زرد در دهن دارند تنها يا با جوزبوا يا با جند قرنفل يا مسحوق آن را كسى بيشتر ضم كرده خورند يا با رس يا جوشانيده در گلاب يا بعضى ادويه گرم طبع آن را بر ناشتا خورند بتخصيص در قدرى به شيرين يا شراب مورد ريخته عظيم نافع بوده پوست سنگدان مرغ صحرائى را خشك كرده رسانيد با نيم مثقال اطريفل يا در شراب مورد خوردن بغايت نافع بود و نيم درم نعناع خشك سوده در شرابى قابض بسى منفعت دهد ضمادات قبض‌كننده مثل هليله و شبت و مورد و سنبل و قرنفل و مرزنجوش و گل سرخ و زيره و اشباه كوفته و به آب مورد سرشته نهادن بسى نافع آيد و غذا هم چيزهاى قابض رخوت‌كننده بايد دادن چون شربت بهى كه نعناع در ان باشد با نان تنك و نانى كه آرد كنار و يا آرد بلوط در ان باشد و آشهاى قيروطى كه سير و مغز جوز و نعناع در ان باشد و چيزهاى كم آب و قليهاى خشك پر ابزار و شيحها و اشباه اينها و كم خوردن ملازمت خوردن حافظ الصحة و حب الشفا در معصور انار شيرين هم بس مفيد آيد و آب آهن تاب و سنگتاب هم نافع بود و از چيزهاى بر رطوبت و مرخيات معده حذر واجب باشد و انجا كه سبب ضعف قوت دافعه معده بود ببايد ديدن اگر بمشاركت سوء المزاج كبد يا امعاست علاج مشترك كردن اگر بىشركت‌ست بتدريج مزاج معده بدستور كردن و اگر از جهت بدى غذا و بىترتيبى آنست كه