بىنقصانى در عضوى چشم افتاده باشد فصد قيفال بايد كردن و بعد از ان حب الصبر به كار داشتن و ضماد آرد جو به آب برگ بيد يا برگ خرفه بر پشت چشم نهادن و بر صدغ شياف ماميثا و صندل طلا كردن و گلاب سرد در چشم چكانيدن و بر پس سر حجامت كردن بر چشم زردهء تخم مرغ و روغن گل نهادن و به پشت خواب كردن و غذاهاى سبك خوردن و اگر از غلبهء رطوبت عنبيه افتاده باشد استفراغ رطوبات بايد كردن و رگ گوشهء چشم و صدغ زدن و شياف زهرها كشيدن و « 1 » سل بستن و در آب دريا و معادن دريا نشستن و غذاهاى خشك خوردن و آنجا كه سبب تنگ شدن ثقبه باشد فى الجمله اگر از رطوبتى بود كه بران مستولى شده ثقبهء آن را لختى فراهم آورده باشد همچو در ترى تنقيه بقى بايد كردن و زورگرى و كمان كشيدن و دم گرفتن ورزش نمودن و تدابير خشكىفزا مذكور كردن و اگر از خشكى عنبيه بود كه در دهن آن لختى فراهم كشيده باشد و در ترطيب بايد كوشيدن چنانچه دانسته شد و بعد از ان دواهاى تر در چشم كشيده باشد و ترى مزاج حاصل شده دم گرفتن و زور بر چيزها كردن و در تنگى ثقبه مطلقا چشم كوچك‌تر نمايد و در غلبهء مرض مرض جز شيخ و مثالى از اشياء چيزى نه‌بيند قريب بسايه آنجا كه بسبب قصور حال بسيار طبقات يا عصب مجوف افتاده باشد هم قياس بدين حالات مذكوره تنقيه و تقويت عين و اعصاب و عضلات بدانچه ممكن بود بايد كردن و علاج بعضى حالها از قرحه و غيره سبقت بيان يافته اما آنچه از روى كليه درين ضعف نافع‌ست اكثر آنهاست كه در صدر باب مذكور شده و گفته‌اند دو عدد جوز با پوست سوزانيده با سى عدد هليلهء زرد سوزانيده و سحق كرده با مثقال فلفل غير محرق و نرم بيخته در چشم كشيدن بسى مفيد بود و عصارهء انار ميخوش را جوشانيده تا به نصف آيد نصف آن عسل صاف با آن خلط كرده و دو ماه در آفتاب نهاده تا غليظ شود و لته بران پوشيده چنان كه گرد نگيرد بعد از ان برداشته با اندك صبر و فلفل صلايه كرده در چشم كشيدن نافع آيد و گوشت افاعى در معجون كرده خوردن هم بسى مفيد آيد و مسام سر گشاده داشتن و زودزود چرك آن دور كردن و مداومت خوردن شلغم و اكتحال بتخصيص جواهر دارو بسى نافع بود و همچنين ورق مار با نبات سوده كشيدن و مهارس و سرورس و معجون بلادر خوردن مفيد آيد و اللّه اعلم شب كورى سبب آن غليظ شدن روح باصره بود و غلبهء رطوبت اجزاى چشم و يا غليظى رطوبت بيضيه

--> ( 1 ) با تشديد رگ بريدن