بهاء الدوله رازى ( بهاء الدين بن مير قوام الدين )

189

خلاصة التجارب ( طبع قديم )

يا خشك و كاهو و پياز و چقندر و كدو و خيار و بادرنگ و اسفناخ و گاهى اندك كرنب و خرفه و سلمه و شلغم و زردك و برخست و خبازى و تربذ بايد كرد اشربهء نافعه شربت سيب و بهى و فراصياد نار عذب و صندل با عرق كاسنى و عرق بيد و گاو زبان و عرق كاسنى و مرباى اينها و قند و نبات با اينها و تخم اسپغول يا ريحان و قرص عنبر و عود و مصطگى و ليمو و شراب ممزوج و افضله از سكنجبين قندى با اندك نعناع سبز و دو مقدار آن گشنيز سبز كوفته و آب به مقدار كرده يا از آلوى پخته يا اينها و يا از ابكامه و قند و يا از غوره و قند حلواهاى مفيد ريحان و كدو و ترنج اندر شربت قند پرورده و ريچال هندوانه و ريچال خيار و ريچال خرفه و ريچال كشته زرد آلوى شيرين و حلواى ترنجبين بادامى و حلواى بنفشه لوزى و حلواى سپيد مغز بادام و بادام شيرين مفيد و خرفه بريان و قند و قطائف و نبات و دوشاب مفيد ميوه‌هاى مناسب خربزهء و انگور شيرين انجير سيب شيرين و امرود بلخى نار شيرين و ميخوش معتدل يا مخلوط با شيرين و گلاب زده زرد آلوى شيرين توت بيدانه شيرين نارجيل تازه مويز بهى شيرين كيلاش نيك پخته بادام فندق پسته خرما خيار بادرنگ هندوانه شيرين گلاب زده ملينات و مسهلات لائق آب پنير فلوس خيار شنبر در مطبوخ خنك شير خشت و ترنجبين يا سناى مكى جهت صفراوى در نقوع فواكه حب چنبال حب هربى حب سنگ سليمانى جمله در مطبوخ افتيمون حل كرده تيزاب فاروقى با چهار برابر آب و اللّه اعلم عشق نوعى بود از ماليخوليا و آن اكثر غربان نوجوان و بيكاران را افتد جهت بسيارى قوت شهوت و حركت منى در بدن ايشان و محبوس و متعفن شدن آن در مجارى و صعود بخارات بد از ان بدماغ خصوصا كه غلبهء فكر معشوق و انديشهء و خيال جذب مواد بخار بيشتر مىنمايد و در احراق و يبس مىافزايد علامت اين غور و خشكى چشمها بود يا غلبه گريه و بىپروائى از مهمات ضروريه و تهبج پلكهاى چشم و بيخوابى و لاغر شدن بىجهتى ظاهر دو بر دبر زدن و بركشيدن آه هر ساعت بىاختيار و بىترتيب و بىنظامى شمائل و هميت و زردى لون بشره و ميل خلوت و زمزمه و ترنم و شنيدن ابيات پردرد عاشقانه و مظرب شدن از ان و بطور و الخفاض نبض و كم خوردن و بىاشتها بودن و بىتشنگى بودن و باشد كه يبس غلبه و اعراض بد ماليخوليا ظاهر گردد باشد كه احتراق ماده شود و اعراض جنون پديد آيد علاج اولا وصال معشوق بود و اگر زنى باشد و در نكاح او آرند تمام بصلاح آيد