على گيلانى

شناسنامه 5

مجربات حكيم على گيلانى ( فارسى )

بسمه‌تعالى درباره حكيم على گيلانى و كتاب ارزشمند مجربات او در هندوستان علاوه بر خانواده ابو الفتح گيلانى كه شرح مفصلى از ورود اين سلسله از پزشكان به هند و حكمايى كه از اين خاندان منشاء خدمات فراوانى در پزشكى و صاحب آثار و تأليفاتى در اين علم بوده‌اند در كتاب گرانقدر تاريخ روابط پزشكى ايران و پاكستان اثر استاد فقيدم مرحوم پروفسور حكيم نير واسطى يافت مىشود ، خانواده ديگرى نيز با پسوند گيلانى در ميان حكماى برجسته هند اسلامى وجود دارند كه ورود آنها به هندوستان در زمان اكبر شاه از سلاطين مغول هند اتفاق افتاده است . بزرگ اين خاندان حكيم الملك شمس الدين گيلانى بود كه به نقل ملا عبد القادر بدايونى در منتخب التواريخ ، اسوه ممتازى از يك استاد نوآور و نمونه در آموزش پزشكى و تلاش بىوقفه و مستمر براى شايسته‌ترين حكماء بود . خواهرزاده شمس الدين گيلانى يعنى حكيم على گيلانى از اجلّهء پزشكان زمان بود كه تحصيلات پزشكى خود را نزد حكيم الملك شمس الدين و دائى دانشمندش حكيم فتح اللّه شيرازى گذراند . شهرت او در حذاقت و وسعت دانش او در پزشكى زبانزد خاص و عام بود تا جايى كه به نقل مرحوم استاد از كتاب مآثر الامراء جلد يكم صفحه 570 « معالجات دست بسته او موجب حيرت عالميان مىشد . » در كتاب ذخيره الخوانين جلد يكم صفحه 244 مطلبى در خصوص بنائى كه حكيم على گيلانى براى مطب خود ساخته بود اشاره شده است كه ظاهرا اين بنا كه به حوض على معروف بود از يك حوض و يك اطاق تشكيل مىشد كه براى ورود به اطاق بگونه‌اى مىبايست از حوض عبور