و مادهء اين مرض كه پخته شده باشد و بشش درآمده بزود زود دفع نمىشده باشد دليل است كه بسل انجامد درين وقت شربت زوفا با ماء العسل مىدهند اما ملاحظه اولى است و اگر احتياج بحقنهء معتدل شود در آخرهاى اين مرض توان كرد ورم الثدى در اوائل اورام پستان صندل و جوز القىء و حنا بسايند به آب ورق عنب الثعلب و طلا كنند كه ردع به قوت مىكند در اوسط نضج ببرگ گل خطمى و امثال آن دهند و اگر حاجت افتد ضم كنند با مرهم اشق كه زود نضج دهد و در اواخر شكافتن لازم است و علاج بمراهم و روغن جراحت كنند هيضه در هيضهء مدار بر تقويت اعضاى رئيسه نهند و عطريات استعمال كنند گلاب گرم يا سرد بخورند و ببويند و در اول قبض نكنند معجون عطائى معجون به زور بعد از نقاء معده بدهند و با گلاب يا عرق كاسنى و عرق باديان و ترياق يا مثروديطوس در اواخر بدهند و مدرات و مفتحات نافع است تهبج اطراف بدانكه شربت زرشك و قرص زرشك و آش زرشك را در تهبج اطراف كه از ممر ضعف كبد باشد نفعى عظيم است هر روز يك مثقال از قرص زرشك با سه مثقال از شربت او و عرق كاسنى بخورند و كذلك عرق چوب چينى كه نسخهء آن در مركبات نوشته شده و تقويت مزاج در اوايل بياقوتى و قرص عنبر بكنند و تحليل باقى مادّه بكمادى كه در مركبات گفته دخلى تمام دارد و عمده تقليل غذا است و گاهى كه از كثرت رطوبت تهبجى در اطراف بتخصيص در روى بهم رسد بخار تخم شبت نيم كوفته و برگ سنبهالو و برگ چولائى نافع است و اجتناب از مرطوبات و زمين نمناك و ماليدن روغن بابونه را درين باب دخلى عظيم است ذرب و زلق المعده مرض مهلك است بتخصيص چون كهنه شود معجون مخلصه كهنه كه خوب ساخته باشند چند روز