على گيلانى
17
مجربات حكيم على گيلانى ( فارسى )
مقدار صد مثقال خون يا بيشتر بحسب سن و قوت برود و اگر احتياج شود تا سيصد مثقال خون دفع كنند به ده دفع و ما بين هر دو دفع اگر يك ساعت هم فاصله شود خوب است و اگر مرض بسيار حاد نباشد فرصت دهد بعد از آن تليين طبيعت كنند به آلو و آب تمر هندى و طبيخ بنفشه و نيلوفر و يا نقيع هليله دهند و يا شربت ورد مكرر و بعد از آن غرغرهء مذكور كنند و اگر احتياج شود دو رگ كه در زير زبان مىشود فصد آن هر دو كنند و خون بسيار روان كنند و اين رگهاى زير زبان نيز همان روزى كه فصد قيفال كرده باشند كنند و اگر فرو بردن دوا و طعام مشكل شده باشد بمحجمه قفاى آن بمالند و به زور بكشند كه ره باز شود و گاه باشد كه براى نفس نيز اين عمل بايد كرد و اگر مواد بلغمى باشد غرغره آن از گلاب و زنجبيل سائيده و فلفل در آب زنجبيل تر كرده و اگر معتاد بنوازل نباشد سركه نيز همراه آن كنند و زنجبيل و سركه و عسل هر يك را يك وقيه در ده وقيه آب بجوشانند و غرغره كنند و وقت غرغره اندك گلاب اضافه نمايند و اگر ايارج فيقرا نيز اضافه نمايند بغايت خوب است و جاذب مواد بلغمى و مسكن وجع و مزيل ورم و بهتر آنست كه اول افسنتين و صعتر هر يك دو مثقال بجوشانند و در آخر زنجبيل بعد از آن سركه و عسل و غيرهما اضافه كنند و تليين طبيعت و اسهال بدواء التربد و معجون آن كنند فصد در غير دموى نيز مفيد است اما فايده اسهال بيشتر است چنانچه فايده فصد در دموى و حقنه را دخل عظيم است در باب خناق هر قسم آن بتخصيص صنف بلغمى و رطوبى را بحسب مزاج و قوت بگيرند كافور شياف ماميثا حضض مكى افيون صبر در آب برنج و آب كشنيز و آب عنب الثعلب و سركه حل كرده طلا كنند از بيرون از برابر و گل خطمى و برگ آن و تخم آن اگر بپزند