بود يا از ضربه يا سقطه بهم رسد علاج كمتر پذيرد قلاع روى را محرق مو يال خر و موى سر آدمى در زمان زائل كند و در همه اقسام قلاع متقيح و بثور متقيح در دهان و زبان آب حنا بغايت نافع است و مجرب و اگر در آن كافور و طباشير نيز باشد بهتر و خون كشيدن از دو طرف ذقن بسيار نافع است و گويند روغن اذخر نيز نفع عظيم دارد اما حنا بغايت مجرب است قروح الشفه و الفم حكايت طفلى را خروس زده بود بر لب و زبان و حال او بد شد دو سه ماه بدان حال بود و دهان باز نمىشد و جراحت بود بر لب و زبان و دهان زلوى بسيار چسبانيده مضمضه بسيار فرموديم و بحناى سائيده و كافور كه در آب عنب الثعلب حل كرده شده بود بغايت نافع آمد بخر اگر از دندان يا بيخ آن باشد نمك و فوفل و فلفل و سركه و عسل بمالند و مصطكى گزمازك و ساذج و شراب و عاقرقرحا بخايند و بايد كه همين علاج مداومت كنند و اگر از معده بود قى كنند و ايارجات كه معده را پاك گرداند خورند اگر مادهء آن صفرا بود آب زردآلو و آب تمر هندى و آب كاسنى هر صباح خورند و غذاهاى ترش نخورند و آب ليمو و همچنين بهى نافع است قرص زرشك و قرص كافور خوردن بغايت نافع است و اگر ماده‌اش بلغم بود از قرنفل و مشك و مصطكى و كندر و پوست اترج و بسباسه و نارمشك و عنبر معجون ساخته به آن مداومت كنند و از همين ادويه اگر حب سازند و زير زبان نگاهدارند هم مفيد است و از غذاهاى بلغم‌انگيز پرهيز كنند استرخاى زبان اگر كثرت رطوبت بود و اتفاقاتى عارض شود گاه بود كه آن سستى زبان بر طرف شود و ماليدن زبان بفرفيون و جاوشير راتيانج مفيد است و زنجبيل كه در آب ليمو سائيده باشند در دفع اين علت مجرب است و مضمضه كردن به سركه عنصلى كه در آن حاشا صعتر و خردل و عاقرقرحا