قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
84
ارشاد الزراعه ( فارسى )
كبود لوجك مكه اول ميزان بيست من و آخر سرطان مىرسد . سرخ خوشه كه از جنس سفيدجه است و داسه ندارد و در ميزان بقرار جريب بيست من كارند و آخر سرطان مىرسد . بايد كه در سه سال خوشه گندمى كه دانه آن باليده و سيرآب باشد جهت بذر از گندمزار چيده سروپاى آن خوشه را انداخته ميان آن را كه گندم آن باليدهتر است نگاه دارند كه چون از سه سال گذشت بذر تغيير يافته بيك دستور نمىماند و بدان واسطه محصول آن خوب نمىشود و اگر خواهند شديارى نمايند كشه نموده بر روى شديار بذر نموده يك نوبت زمين را رانده پل نمايند و كشه جهت آن است كه جائى بىبذر نماند و بعد از آن آب داده گذارند كه چون زرد نم شود در نوبت مال نمايند و مبالغه در ميان دهاقين آنست كه اگر گندم بلند شده باشد مال نمايند كه فوايد بسيار و منافع بيشمار دارد و از آن جمله است كه كلوخهائى كه آفتاب تموز خورده در هر پل پاشان شده بر روى گندم مىافتد و بمنزله انبار است و بيخ وى در زمين محكم شده بر قاعده سبز مىشود و چون تكپل هموار شده گندم در زمين پنجه مىزند و بر قاعده آب مىخورد و در پلها دهنهء آب باز نمايند كه چون سبز شود در محل دهنه باز نمودن گندم ضايع نشود و نيكو آيد . اگر خواهند كه سياه كشت نمايند شديار را آب داده چون زرد نم شود مال كرده بعد از آن كشه نموده بذر نمايند و يك نوبت رانند و دو نوبت بشرح صدر مال نموده اگر راست آب بود كردپل نمايند و اگر تنده باشد كوچهپل نمايند و بعضى شديار را آب نمىدهند و كشه نموده بذر مىنمايند و يك راه ديگر رانده بعد از آن آب مىدهند و چون زرد نم شود مال نموده اگر راست آب باشد كردپل و اگر تنده باشد كوچهپل مىنمايند و آنچه شديار نبوده باشد زمين آن را آب داده چون زرد نم شده دو نوبت رانده مال نمايند و بعد از آن بذر نموده يك نوبت ديگر رانده مال نمايند و به شرحى كه در سياهكشت مذكور شده پل نمايند .