قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى

77

ارشاد الزراعه ( فارسى )

از منتصف شهريورماه تا منتصف مهرماه در اين ماه تاك را انبار دهند و بعضى بجاى انبار خاك خشك يا خاكستر دهند و درخت بادام و انجير در آخر اين ماه بنشانند و در آخر اين ماه تا اول ماه آينده كه انگور بچينند فضله تاك را ببرند و ميوه‌هائى كه در زمستان نگاه دارند در آخر اين ماه و اول ماه آينده بچينند و در اين ماه زمين شيار كنند . از منتصف مهرماه تا منتصف آبان‌ماه اگر در اين ماه باران آيد تاك نشانيدن نيك باشد و يك سال رز پيش افتد اما در اسفندارمذماه كه تاك نشانند بار بيشتر آورد . از منتصف آبانماه تا منتصف آذرماه در بعضى مواضع در اين ماه نيز تاك نشانند و درختهاى ديگر كه در اين ماه نشانند زود برسد و ميوه زود بار آورد و درختى كه مقصود از او چوب باشد در اين ماه بيندازند . از منتصف آذرماه تا منتصف ديماه . بعضى از اهل فلاحت در اين ماه فضله تاك را ببرند و بايد كه در سه ساعت اول روز و آخر روز نبرند تا از سرما ضرر نرسد . درختى كه در اين ماه براى چوب قطع كنند بهتر بود و بايد كه قمر در تحت الارض بود . و در اول روز و آخر روز نبرند تا چوب آن محكم‌تر باشد و خوره آن را نخورد و اندكى از اصل و عروق آن دور بود و بادام و شفتالو و زردآلو در اين ماه نشانند بهتر بود و اشجار ديگر غير تاك كه فضله او خواهند بريد در اين ماه بريدن مناسب است اما در روزى برند كه هوا صافى بود و باد دبور و باد شمال نباشد . از منتصف ديماه تا منتصف بهمن‌ماه در اين ماه تاك دوساله يا سه‌ساله بكنند و بموضع ديگر نقل كنند و تاك يك ساله را نبايد كند . به جهت آنكه عروق آن ضعيف بود و اكثر آن بود كه در موضع ديگر سبز نشود و درخت مورد و غبيرا در اين ماه نشانند و آن را از درخت بشكنند چنانچه بعضى از پوست شاخ اصل با آن جدا شود و گل و سوسن در اين ماه نشانند . از منتصف اسفندارمذماه در اين ماه درخت و رز را آب بسيار بايد داد و