قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى

225

ارشاد الزراعه ( فارسى )

روضهء هفتم در بيان اشجار و تاك پيوند نمودن و محافظت بيوت النحل و تخمين حاصل بعضى از خضرويات و غيره و محافظت گل پيش‌رس و بادرنگ پيش‌رس و سامان نمودن گلاب و عرق بيدمشگ و گلقند از قند و شكر و عرق پودنه و روغن گل و شيرهء كشمش و شيرهء ترنجبين و شيرهء شكر و دوشاب كاوشك و آفتابى و مربيات از غوره و بهى و شاه‌توت و ليجار و حلوا از ماقوت و مغزى و غيره و سركه انداختن و سركه‌آلات ساختن و آب غوره گرفتن و فله و پنير ساختن و فيلچه حاصل نمودن . پيوند نمودن اشجار و تاك شعر وصل ده شاخ بدايع توئى * صانع اين جمله صنايع توئى پيوند اشجار مثمره و غير مثمره چنان بتجربه معلوم شده كه فوايد پيوند نمودن اشجار بسيار است و ببايد دانست كه پيوند نمودن بانواع است و كدام طريق ، بهتر و لايق‌تر است و هر نوعى را چه خاصيت و هر درختى كدام نوع پيوند مناسب است و هر درخت و نهال را در كدام موسم پيوند مىتوان كرد و هر پيوندى را چگونه بايد كردن و هر درختى را بكدام درخت پيوند مىتوان نمود كه اگر از قواعد آن صاحب وقوف نباشند و هر درختى را بر درختى پيوند نمايند كه پيوند نبايد نمود ، يقين است سبز نخواهد شد و معلوم است كه ثمره آنچه خواهد بود و پيوند كردن اشجار جهت لطافت ميوه است و آن بر دو وجه است . وجه اول - آنكه پيوند درختى كه هم‌جنس او پيوند كنند هم‌چون زردآلو بر زردآلو و على هذا القياس .