قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى

174

ارشاد الزراعه ( فارسى )

آورد و اين عمل را تلقيح گويند و اگر بيخ درخت زيتون بكاوند تا عروق آن پيدا شود عصاره ورق زيتون صحرائى با ورق درخت بلوط در آن حفره ريزند چهار نوبت به اين طريق عمل كنند چنانچه ميان هر دو نوبت ده روز باشد آن درخت بسيار بار آورد و اگر چند دانه باقلا كه در آن كرم باشد در اسفل حفره درخت زيتون كنند بعد از آن حفره را پرروث و خاك كنند ثمر آن درخت ساقط نشود مگر آنكه باد تند آيد - و بدانكه اگر ثمر درخت زيتون را كه بچينند بعد از آن فضله‌هاى شاخهاى آن را ببرند در سال آينده بار بيشتر آورد و اين به تجربه معلوم شده است و اللّه اعلم . بادام خجندى معتدل است سرفه را نيك بود ، بد هضم است ، مصلح وى شكر يا انگبين ، جالينوس حكيم گويد اگر كژدم گزيده بخورد و بر كژدم گزيده بمالد فايدهء تمام دهد . شعر بادام خجندى و از آن عشوه چشمش * بيمار بهر گوشه و دلها نگران است آنچه بذر شود دانه وى را از رسمى سه روز و خجندى را در حوت دو روز در آب نموده بذر نمايند و كاشتن و محافظت نمودن آن بدستور زردآلو است اما درخت بادام هرجا كه كارند آنچه تنه و شاخ آن بلند شود ريشه آن به همان دستور در زمين جا نموده خود را به نم مىرساند و آب خوردنش از آنجاست بدان سبب به آب دادن بسيار احتياج ندارد و مناسب آن است كه نهال خجندى كارند كه زود گل نمىكند و رسمى بيگاه گل كرده و در سرما ضايع مىشود و آنچه از عروق درختست كه پاى جوش گويند جالينوس حكيم گويد كه در هر موضع كارند و سبز شود اولى آن بود كه بموضع ديگر نقل كنند كه خوب روش مىكند و آنچه قلم است از شاخ درخت بادام كنند كه بعضى از پوست اصل با آن جدا شود ، كارند و اگر پايان درخت بادام تلخ از خاك خالى كنند تا عروق آن