محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
58
تحفه خانى ( فارسى )
پوشد و بر خلاى معده رحلت نبايد كرد و در غذاى مسافر بوقت برد مثل سير و پياز على حسب المزاج بايد انداخت و مبالغه در آن نبايد كرد و اگر حرارت مزاج بسيار نيست و بلكه برودت غالبست مثل زنجبيل و حلتيت نيز بايد انداخت و اگر حرارت مزاج بسيار است مبالغه مجوز نيست و محافظت به اطراف به دلك و ماليدگى معتدل بايد كرد . و عقب ماليدگى روغنهاى ملايم معتدل بايد ماليد و اگر در روغنىهاى چيزى حاضر نباشد . . . ؟ . . . يا سير يا قطران . . . ؟ . . . يا بحسب مزاج ماليد و بوقت شدت برودت موزه تنگ نبايد پوشيد كه پاء نتابه بسيار در پا توان پيچيد و هميشه پاى را تحريك بايد كرد و موزه ضيّق هيچكدام ازينها ميسّر نيست و تاثير سرما در موزه تنگ شديد است بامتحان بيش جميع اشخاص ناس روشن است و از مهالك برون سرماست اعضا را و مسافر مىبايد كه بوقت شدت برد بر پا از پشم و يا پشمينه بسيار پيچد و پاى در موزه واسع كند با وجود اين پائى را تواند تحريك كرد از آفت سرما فى الجمله در امان باشد و بوقت تاثير برد قوى گاهى هست كه اين تدبير است سود نمىدارد و مىبرد مهما امكن بايد كه احتياط كند و درين اهمال نكند و اگر العياذ باللّه سرما در طرفى از اطراف تاثير كند و عضوى را فاسد سازد آن عضو را در آب شلغم جوشيده نيم گرم بكرات گذارد كه بسيار مفيد است و يا در آب انجير جوشيده و يا آب كرب جوشيده هريك ازينها و يا مجموع اگر فساد عظيم باشد و در طبخ شبت با بابونه نيز همين خاصيت دارد و بعد از تاثير سرما بايد كه آن عضو را بر آتش ندارد و حركت عضو ماؤف بمشى و آنچه مختص به آن عضو است نكند و ببايد دانست كه گذاشتن اطراف ساكن و تعلق در هوا موجب تاثير سرماست و بسيارى را بعد از تاثير سرما بگذاشتن آن عضو كه سرما زده است در آب سرد منفعت بليغ يافتهاند و اگر عضو ماؤف را كبودى در لون