محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

42

تحفه خانى ( فارسى )

حاره و در سن شباب مرعى دارند و از اوقات اختيار آب و موجبات ضرر آنست كه مىبايد بر نهار و عقب و رياضت و عقب حمام واقع نشود و اطاعت عطش كاذب رديست زيرا كه موجب عطش كاذب در اكثر اوقات بلغم مالح است و اگر اختيار آب كرده مىشود عطش زياده مىشود زيرا كه آب در طعم مبدل بملوحت مىشود و اين موجب زيادتى طلب آب مىشود و اگر در عين عطش صبر كنند و آب نخورند البته عطش تسكين مىيابد و اين علامت بلغم مالح است در سبب عطش و در چنين عطشى علاج صبر است بر عطش اختيار شربتى و ادويه حاره كه مذهب بلغم باشد مثل ماء العسل و يا سكنجبين بزورى و يا زنجبيل پرورده و امثال اين‌ها و اختيار مقام در امكنه بارده باعتبار هوا و مضمضه به آب سرد كردن و اگر خوردن آب ناچار باشد اختيار آن از كوزه ضيق الفم بايد كرد و بدفعات قليل اختيار بايد كرد بطريق مصّ و غرض در كوزه ضيق الفم اينست و چون اطبا شراب را كه مراد به آن خمر است او را در مبحث مشروب آورده‌اند و منافع و مضار آن بيان كرده‌اند چون اين مبحث بيرون شرع شريف است و مضار او اكثر از منافع اوست و حديث نبوى ناطق است كه حضرت صلّى اللّه عليه و سلّم فرمود كه شفاءكم ليس فيما حرم عليكم ، شروع بايراد او درين كتاب نرفت و همچنين از ساير محرمات كه ساير اطبا در علاج به آن مبادرت مىنمايند مثل گوشت خوك و چنين است كه مذمن خمر اكثر بامراض مهلكه مبتلا مىشود مثل استسقاء و صرع و سكته و ضعف معده و غير ذالك من الامراض .