محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

40

تحفه خانى ( فارسى )

اگر واقع شود تقديم فواكه بر طعام بايد كرد و بالجمله ترك فواكه اولى است زيرا كه موجب تعفن اخلاط است و حدوث امراض عفنى و ازينجاست كه در بلادى كه آنجا فواكه كمست امراض عفنى نيز كمتر است و بعد از اكل فواكه شئ ملايم كه موجب تقليل حجم او كه سبب حفظ صحت مىشود واجبست و تدارك مضرت حلو بحامض و حرّيف و بتفّه و بالعكس و على هذا القياس بايد كرد و در اختيار اغذيه يابسه و ملازمت آن موجب سقوط قوتست و فساد لون و ملازمت اغذيه ( دسيمه ) و شرابه موجب سقوط شهوت غذاست و ملازمت حوامض و مواظبت بر آن از اغذيه و اشربه موجب جلب زيركى و كسل است و ملازمت مالح موجب ضعف معده و ضعف قوت باصره است و از اشيائى كه موجب سرعت انحدار غذاست از معده خوردن خيار است . . . و مداومت و ملازمت او نيز موجب ضعف معده و مواظبت و ملازمت نانى كه نخاله ازو نگرفته باشند خفيف سريع الانحدار است از معده و كسى را كه از خوردن نان گريز نباشد معتاد باشد در معده ثقلى باشد اين نان نسبت به او نيكست و ببايد دانست كه اصحاب تجارت و ارباب تدابير بامتحان يافته‌اند كه جمع ميان بعضى ماكولات و مشروبات موجب امراض است اگرچه سبب حدوث بر ايشان واضح و مبرهن نيست از آن جمله مىگويند جمع ميان حموضات و البان نبايد كرد و روغن كه در كاسى و ظرف چينى مكث كرده باشد نبايد خوردن و بريان كه او را در حين گرمى او پوشيده باشند نبايد خوردن و جمع ميان سركه و آش برنج نبايد كرد و انگور فوق نبايد خورد و انار فوق هريسه نبايد اختيار كرد و اين‌ها بتجربه معلوم شده است و دليل برين ظاهر است و افضل اوقات اكل وقت معتدل