است و از وجع مفاصل بلغمى نيز به جهت طلا و . . . دندانها نيز بسيار مفيد است و از صداع و صرع نيز نافع . . . اطفال و در علت قولنج نيز مفيد است جندبيدستر . . . او خايه حيوانيست كه او را سگ آبى مىنامند . . . رعشه و فالج و قوت صداع و نسيانست و محلل نفخ و مدر طمث و اسقاطكننده مشيمه است جوز هندى گرم است در آخر درجه دوم و خشك است در مرتبه اول مقوى دماغ است و مقوى قوت حافظه و آنچه ازو كهنه است كشنده كرمهاى معده و امعاست و آنچه مطلوب ازين جوز است مغز اوست كه او را نارجيل مىنامند جنطيانا گرم و خشك است گرم در مرتبه سيم و خشك در مرتبه دوم مدر طمث است و مفتح سدّه جگر و سپرز و نافع از جميع سموم . حرف الحاء حب الآس سرد و خشك است در مرتبه دوم و قابض است و طبع بندد منع نفث الدم مىكند و مقوى معده است و نافع از صداع و اسهال صفراويست حب النيل گرم و خشك است در مرتبه سيم و نافع از برص و بهق ابيض است و مسهل اخلاط غليظ بلغم و سوداست و مسقط كرمهاى دراز و حب القرع است كه كرم كدو دانه باشد حنظل گرم و خشك است در مرتبه سيم و او نافع اوجاع عصب اسب و مفاصل و نسيان و نقرس و مراد به اين نفع آنست كه مسهل به قوت است و اخلاط غليظه بلغمى كه سبب اين اوجاع است آن را دور مىكند در مسهل بسيار به قوت ازو دانگى و يا دانگ و نيم بيش نمىدهند اگر بيش واقع شود مهلك است و او منقى و پاك‌كنندهء دماغ است و مسهل بلغم غليظه لزج و مخرج مره صفرا و سودا و نافع از قولنج ريحى حى العالم بر اختلاف اقوال بعضى هميشه‌بهار گفتند و بعضى بستان‌افروز سرد