تغير رنگ برص مىكند و مدت يك سال مىماند روغن باذنجان است مقل ازرق اطبا از حواس عظيمه شمرده‌اند و امّا در علاج . . . استعمال ادويه جاليه قويه بايد كرد تا نفطه و آبله زند و ازو . . . چند روز بايد گذاشت تا محل آبله نيكو شود و ديگر بتكرار . . . عمل بايد كرد و ادويه او مثل تخم تراتيزك و خردل و تخم . . . ترب و از استخوان پوشيده خاصيت ازالهء اين امراض بطريق طلا گفته‌اند . [ 237 ] مقاله در بيان صنان و مراد بصنان بوى بد بغل است و سبب حدوث او خلط متعفن است و يا عرق متعفن و تاخير عنصل جنابتى نيز گفته‌اند كه از موجبات حدوث اوست و علاج او استفراغ و تنقيه بدن است از خلط متعفن و تعديل مزاج و اصلاح اغذيه و ترك آنچه ازو بوى بد حادث مىشود و در علاج اين علت خوردن آب زردآلوى خشك بسيار نافع است و ماليدن سعد و برگ مورد و ورق سوسن آسمان جونى و بيخ او در شيب بغل بسيار نافع است هريك يا مجموع و تركيبى از توتيا و مردارسنگ و شب يمانى و صبر سقوطرى و مرمكى مجموع كوفته و پيخته و بگلاب خمير كرده حبها بايد ساخت و در سايه خشك كرده ازين بوقت حاجت در گلاب حل كرده بايد ماليد و اگر درين تركيب اندكى مشك و اندكى كافور بياميزند بهتر باشد و همچنين از مشك سك و سنبل و گل سرخ و برگ سيب تازه هريك ازينها و يا هر دوئى و يا مجموع به قدر قوت و ضعف علت .