حاصل شود و بوقت تيره‌ماه نيازك . . . شود منذر بوباست و از اسباب ارضى آنست كه در آن سال . . . فساد هوا و و با مىشود بعضى حيوانات مثل ضفادع و حشرات . . . حيوانات ذكى الحس مثل لكلك و موش مىگريزند و در آن سال كم ظاهر مىشوند و اگر چنانست كه موش از خانه خود بيرون آيد مبهوت شده مىافتد و اين احوال منذر بوباست . [ 229 ] مقاله در بيان كيفيت احتراز ازين بليه آنست كه اولا تنقيه بدن و تعديل مزاج بايد كرد و ترك فواكه از اسباب قريبه تعفن است بايد كرد و شراب كه مراد خمر است نيز اختيار نبايد كرد و اقتصار بر مجففات و صحناى شاميه بايد كرد و مراد بصحنا ماهى است كه مردم گيلان و شيروان و لار آن را بسيار مىسازند و بسيار مىخورند و نان خورش ايشان اكثر اوقات آنست و همه اينها در ايام و با نافع است و مجفف مراد بصحنا آنست كه بسيارى از ماهى مرده را در خم آب و نمك در آفتاب مىگذارند كه متعفن مىشود درو ادويه حاره مىاندازند و چوب بسيار مىزنند تا ماهيهاى متعفن همه درين آب حل مىشود او را از كرپاس گذرانيده ديگر در آفتاب مىنهند تا برسد و ازين به نان مىخورند و ازين آب در خمير نان مىاندازند و اين آب با سركه مخلوط كرده بنان مىخورند و مطلق ترشيها در ايام و با و درين علت نافع است و تبخير به بخورات عطره مثل كافور و صندل و سعد و مشك و عنبر و اترج و سگ و طرفا و برگ غار و پاشيدن گلاب و عرق بيد و از فواكه عطره مثل سيب و بهى و امثال اين در پيش داشتن موجب اصلاح و تغير تعفن هواست .