عند الضرورة و از اورام آنچه بسبب سقطه و ضربه باشد اگر چنانچه شخص مبتلا بورم و بثره ممتلى از اخلاط باشد اولا بايد معالج اقدام باستفراغ آن اخلاط كند و بعد از آن استعمال محللات و اگر چنانچه بدن صاحب علت ممتلى نيست پس بايد اولا اقدام باستعمال محللات كند و ردع درين مواضع مخصوصه چنانچه مذكور جائز نيست زيرا كه از شان رادع احداث وجع است و حدوث وجع موجب ورم و آنكه وجع چون موجب ورم است آنست كه وجع جذّاب خون است بجانب عضو وارم و اين موجب ازدياد حجم عضو است و ورم همين معنى دارد مگر آنكه شخص باشد در رادع . . . روغن گل نيم‌گرم نبايد كرد و اگر چنانچه ورم و بثره بدن باشد يعنى سبب اخلاط بدن باشد و درين صورت رادع بايد نهاد و مىبايد كه معالج رادع چيزى مسكن وجع باشد بياميزد مثل موم روغن از روغن گلاب و آب كشنيز و موم از هر يك مقدارى كه معالج مصلحت داند ترتيب داده بر محل وجع بايد نهاد و اگر بوقت شدت وجع اندك زعفران آميزند و گاه آب كشنيز فقط كافى است در ردع و به آب برگ عنب الثعلب و يا آب برگ زوف و يا آب برگ خرفه و اندك گلاب و بعد از آن با روادع خلط منضجات ملينه محلله بايد كرد مثل لعاب حلبه و بابونه و اكليل الملك و خطمى و تخم زعير به اينها ضماد و تنطيل بعد از آنكه جوشانند بر وجهى كه عادت است بايد كرد و درين اورام در ابتدا مرهم داخليون بهلكانى است و اگر چنانچه در بدن صاحب علت امتلاى دموى باشد اولا فصد بايد كرد و علامات خون مذكور شد و اسهال ماده صفرا و بعد از انحطاط ورم اقتصار بر مرخيات ملينه بايد كرد و اگر چنانچه خوف استحالت ورم بصلابت باشد اقتصار بر مرخيات ملينه بايد كرد مثل روغنهاى مذكوره سابقا و اگر چنانچه خوف سياه شدن و يا كبود شدن ورم و بثره باشد چون