نقيت از هزار مرد يكى به اين نمىرسد كه درين مرتبه زنده بوده باشد و علاج او در مرتبه اول سهل است اما تشخيص و معرفت آن صعب است امّا در مرتبه ثانى تشخيص و معرفت آن سهل است و علاج مشكل و وجه سهولت علاج آنست كه طبيب را در علاج او احتياج بنضج ماده نيست و باستفراغ خلطى از اخلاط نيست زيرا كه سبب حدوث اخلاط اربعه و تعفن آن نيست مگر حميات عفنى به آن تركيب يابد و در اختيار و تقدير و تعيين غذا نيز نيست مگر بحسب آنچه بر معده ثقيل نباشد و معده آن را تواند هضم كرد زيرا كه غذاى مدقوق در اكثر بارد رطب است و اشربه نيز بر وفق غذاست و بدين سبب در معده سستى و ضعفى حاصل مىشود و مدار كار در علاج بنگاه داشت معده است از موجبات ضعف و در علاج اين تپ تبريد و ترطيب كافى است بادويه و اشربه و اغذيه و همچنانكه سل علاج غب لازم است و مىبايد كه معالج در علاج از موجبات ارخاى معده ملاحظه كند زيرا كه صفت معده اعظم است و چون چنين نباشد كه معالج درين مرض به بسيارى بدل مايتحلل زيرا كه تحليل رطوبات مطلوبه روز به روز مىشود و طبيب را ايراد بدل مىبايد كرد و هرگاه كه با تپ دقى از تپ عفنى جمع شود بايد كه معالج علاج باشياى كند كه نفعش مشترك باشد ميان هر دو اگر احتياج باخراج خلط متعفن شود بايد كه استعمال مسهل و ملين خفيف كند تا تپ حادث از عفونت منكر شود و بعد از آن اگر تپ دقى در درجه اول است آسان در علاج باشد و اما هرگاه كه بذبول انجامد درين صورت احتياج بعلاج قويست و در علاج در طريقه اطبا تعيين كرده‌اند كه ربع شب شيرهء تخم خرفه با سكنجبين مىدهند اگر چنانچه سرفه نباشد و يا با قند اگر سرفه باشد و مقدار سكنجبين با قند هفت مثقال و