محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

34

تحفه خانى ( فارسى )

طويل و بعد از آن باز بجانب يمين اطول از سابق و خود را نپوشيدن و ترك بالين كردن موجب نزول و انحدار غذاست از معده بقعر او و اختيار اين ترتيب در هضم اقواست و واجبست كه تقدير غذا تعين الماسه برحسب عادت و قوت باشد و اختيار بسيار از طعام بحيثيتى كه موجب ثقل معده شود و تمدد آن ممنوعست و اشيائى كه موجب ارق و فواق و قراقر شود و احداث و خصوص تنگى نفس كند زيرا كه اين حاصل نمىشود الا بمزاحمت معده مر حجاب و آلات نفس را و اين خوردن بدترين اختيار غذاست و ازينجاست كه گفته‌اند : ز كم خوردن چو آهو مىدويدم * ز پر خوردن بسى را مرده ديدم و ببايد دانست كه آن‌كس را كه عقب خوردن غذا حرارت اندك شود بايد كه در طعام تقليل نمايد و اندك‌اندك خورد تا حالتى كه مسمى تناقض است كه تعبير ازو بلرزيدن مىكند عارض نشود زيرا كه بعد از حصول اين حرارت بسيار است كه موجب تپ مىشود و آن‌كس كه عاجز است از هضم غذاى كافى در عادت او را تاثير بحسب عدد مىبايد كرد در غذا به اين معنى كه در مقدار تقليل كند و آن مقدار عادتى را به دو سه دفعه بايد تناول كند و غذا سوداوى المزاج حار رطب مىبايد زيرا كه مزاج سوداوى بواسطه غلظ سودا بارد يابس شده است و غذاى صفراوى بارد رطب مىبايد چه مزاج او بواسطه خلط صفرا حار يابس شده و غذاى بلغمى حار يابس مىبايد زيرا كه مزاج او بواسطه اين خلط بارد رطب باشد و از براى تحصيل تعديل اين ترتيب از غذاى مرعى بايد داشت و حذر از اتباع غذاى رقيق سريع الهضم فوق غذاى بطى الهضم