محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
560
تحفه خانى ( فارسى )
بايد نهاد به آتش و جذب بليغ و اخراج خون و يا علتى كه مراد زلوكست بر حق بايد نهاد تا جذب بليغ كند زيرا كه جذب علق از محجمه اقواست و مواد غليظه را از محل آفت جذب مىكنند و بعضى از حذاق اطبا گفتهاند كه مقدار يك مثقال نفط سفيد درين علت با هفت مثقال شربت بادرنجبويه و يا ماء العسل و يا نبيذ بايد خورد و اگر به اين نيز نشود بمقتضاى آخر الدواء المكى عمل نموده داغ بايد كرد تا رطوبات فاسده مجتمعه كه موجب اين علت شده است فانى شود . [ 202 ] مقاله در بيان وجع المفاصل و نقرس و مراد بوجع المفاصل درد و المى است كه مفاصل اعضا را عارض مىشود و اگر چنانچه اين وجع در مفاصل قدمين و انگشتان پا است و آن را نقرس مىنامند و سبب شدت اين وجع ضيق موضع و محل ورم است و ورم نمىگذارد كه خون مصلح به اين موضع نفوذ كند و موجب تمديد عضو شود و بواسطه كثرت اعصاب متصله باعضاء بواسطه و با طابى كه اعصاب و اعضا را احاطه كرده است و كثافت جلد اين مواضع ماده اين علت بتحليل نمىرود و ماده اين علت را اطبا بعيد از نضج داشتهاند زيرا كه ماده اين مرض در اعضاى عصبانيست و در غايت برودت و كثافت و غلظت است بسبب برودت عصب و در اكثر سبب حدوث اين علت ضعف مفاصل است و انصباب مواد به اين مفاصل ضعيفه و مواد موجب علت با خون است و صفرا و بلغم و يا سودا و يا مركب ازينها و اين به دو طريق مىتواند بود كه مركب از مجموع اخلاط اربعه باشد و يا مركب از دوى ازينها تركيب خون با صفرا و تركيب بلغم با سودا يا تركيب خون و صفرا و بلغم و سودا و يا تركيب از خون و