[ 188 ] مقاله در بيان احتباس طمث كه مراد بستن خون حيض است قبل از وقتش و سبب احتباس عليله حيض اگر ورم باشد علامت او ثقل است و درد در رحم و تپ و علاج درين صورت فصد است از باسليق به قدر قوت و واجب و خوردن جلاب از عناب ده عدد و پرسياوشان دو مثقال و تخم كاسنى دو مثقال و قند سفيد هفت مثقال اول ادويه به آب طبخ كرده صافى ساخته قند مذكور در آن آميخته نيم‌گرم بايد بر نهار اختيار كرد و غذا از ماش مقشر و يا ماء الشعير يا شيرهء مغز بادام بايد اختيار كرد و جلاب از شربت بنفشه و ترنجبين از هريك هفت مثقال مجموع بروجه مذكوره ترتيب داده بر نهار اختيار بايد كرد و گاه سبب احتباس قلت خون در بدن مىباشد و علامت او نحافت و لاغرى بدن و زردى رو و بشره و تقدم جوع و وقوع استفراغات سابقه و كشيدن رنج و تعب و علاج درين مقام خوردن جلاب و شربتست و قند از هريك هفت مثقال و گلاب هفت مثقال مجموع ترتيب داده بايد اختيار كرد و خوردن مفرح ياقوتى و مفرحات قابضه و باردهء ديگر كه در قرابادينيات در حين علاجات و تدابير متعين شده است كه آن را در قرابادين قلانيسى طلبند و بعضى از مفرحات و معاجين در فصل آخر كتاب ان شاء اللّه مذكور خواهد شد و مقدار خوردن از مفرحات از يك مثقال تا دو مثقال مىتوان خوردن و حتى الامكان عليله مبتلا به اين مرض را ترك تعب و رنج بايد كرد و حركت نبايد كرد و بحمام مناسب بايد رفت و بالجمله از هرچه از اغذيه كه مولد خون باشد و از اطعمه و اشربه كه موجب ازدياد خون است اختيار بايد كرد و اگر چنانچه سبب احتباس به روى باشد كه موجب ضيق مجازيست و عروق درين صورت علامت او