مثانه تيزى بول باشد و خلط بورقى و علامت آن حرارت مزاج است نار تيز قاروره و بسيارى تشنگى و علاج آن خوردن جلابست هر صباح از شربت بنفشه هفت مثقال در قدرى آب بر نهار و غذا ماء الشعير با روغن بنفشه و يا روغن بادام شيرين و اگر ماء الشعير با روغن بادام را عليل مكروه شمارد و طبع او اقبال ننمايد و غذا ماش مقشر و شيرهء مغز بادام بايد داد و اگر با حرقه بول ادرار باشد ازين دوا بايد داد بلوط تف داده در سركه نقيع كرده يك شب و روز دو نيم مثقال سعد و كندر را از هريك يك و نيم مثقال مجموع ادويه كوفته و پيخته دو مثقال ازينجمله در آب آهنگ آن چهارده مثقال حل كرده بايد داد . باب سوم در امراض اعضائى كه بعضى مختص برجال است و بعضى مختص به نسوانست [ 182 ] مقاله در بيان امراض قضيب و احليل و انثيين كه مختص بمردانست كه مراد به اينها آلت تناسل مردانست و از جمله امراض ورم انثيين است يعنى ورم خصيه و ورم او يا حار دمويست و يا حار صفراويست و علامت او سرخى رنگ رو و حرارت مزاج و سوزاك محل ورم و تشنگى به قوت و عظم حجم و مقدار ورم و زردى رنگ قاروره و ميل بسرخى او اگر دمويت پيش باشد و علاج او فصدست از باسليق و اخراج خون بحسب قوت و واجب و سن و فصل و عادت و به خوردن جلابست هر صباح از عناب و آلوى سياه از هريك ده عدد و قند سفيد هفت مثقال و ترنجبين صافى هفت مثقال مجموع ادويه از عناب