محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

492

تحفه خانى ( فارسى )

ملسا و به وزن چهل مثقال بود و مقدار آن وضع شق را برهم معالجه كرد و در اندك روزى ازين مرض مهلك شفا يافت و علاج ريگ در گرده و مثانه مثل علاج سنگ‌ريزه است غايت ما فى الباب مبالغه در ادويه حاره مدره قويه نبايد كرد [ 178 ] مقاله در بيان اورام گرده و ورم گرده خالى ازين نيست كه دموى و يا صفراوى و علامت او درين تپ است و تشنگى محكم و سوزاك و حدوث درد سر و بيخوابى گاهى قى مرة الصفرا و در قطن در پريشانى عقل و حواس است و يافتن حرارت در جانب گرده وارم و علاج درين مقام ابتدا بفصد بايد كرد از باسليق به شرط قوت و طاقت و اخراج خون به قدر واجب و به خوردن جلاب هر صباح از عناب ده عدد و عنب الثعلب سه و نيم مثقال و تخم كاسنى دو مثقال و غذا ماء الشعير بروغن بنفشه و شيرهء خشخاش و درين ماء الشعير بايد كه از عناب و سپستان و نيلوفر جوشيده باشند بقدرى كافى و صالح و يا هر صباح جلّاب از شربت بنفشه و يا شربت خشخاش از هركدام كه حاضر باشد هفت مثقال با لعاب اسبغول سه و نيم مثقال و لعاب دانه بهى هفت مثقال بر وجهى كه عادت است در قدرى آب شربت آشاميده و بايد كه تخم اسبغول را همچنان درست در شربت اندازد نشكند كه در روده مىچسپد و بر گرده ضماد از آرد جو و خطمى و صندل سفيد و سرخ و شياف ماميثا و مغاث و آب برگ عنب الثعلب و آب تراشيدهء كدوى تر ازينها كه مذكور شد هريك به آب بآبهاء مذكور و يا مجموع اگر عليل را علت قوىتر باشد و مىبايد كه در جميع تدابير قوت و ضعف عليل منظور و ملحوظ طبيب باشد از قوانين علاج بيرون نباشد