محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

25

تحفه خانى ( فارسى )

اگر مفيد شود طريق عصبى كه مودى قوت حس است بعضوى از اعضا هرآئينه باطل مىشود و قوت حس از آن عضو قابل يعنى اگر قول ثانى كه منسوب بارسطو و تبعه بر اوست باشد چنين باشد . [ 9 ] " مقاله در بيان رياست اعضا " و قلب عضويست رئيس سبب « 1 » بقاى شخص زيرا كه او مبدأ قوت حيوانست و ديگر دماغ است و او عضويست كه مبداء حس و حركت است بساير اعضا و ديگر كبد است و او مبداء قوت تغذيه است و اما بحسب بقاى نوع اين سه كه مذكور شد و چهارم انثيان است كه مختص بنوعست و مر هريك ازين اعضاء رئيسه را خادميست زيرا كه شريانى كه مودى قوت حيوانست بساير اعضا خادم قلبست و اعضائى كه مودّى قوت حس و حركت است بساير اعضا خادم دماغست و عروق و آن آورده كه مودى قوت تغذيه است بساير اعضا خادم كبد است و احليل در رجال و عروق در نساء كه مودّى منيست بمحلش كه آن رحم است و درو تمامى منفعل نيست كه آن تكون جنين و فرزند است در رحم و ببايد دانست كه اعضاى كه از منى متكون شده است كه اگر از هم منفعل شود . . . ؟ . . . باتصال حقيقى بر سبيل ندرت مىباشد و آن نيز بوقت صبى و در بعضى اوقات دگر مثل استخوان . . . ؟ . . . صغيره از آورده غير شريان كه او قابل اتصال بعد از قطع نيست و هرگاه درين اعضا جزوى ناقص شود يا تمام باطل شود عوض آن متولد نمىشود مگر اسنان ثقات حكما و اطبا مشاهده كرده‌اند كه بعد از انعدام به دل متولد شده است

--> ( 1 ) ن - بحسب