محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
477
تحفه خانى ( فارسى )
و علاج او خوردن سكنجبين بزوريست هفت مثقال يا يك مثقال فرجه كبر و يا خوردن جلابست هر صباح از تخم سداب و نانخواه از هريك دو مثقال با سكنجبين مذكور مقدار مذكور و غذا از زيرباج و باقى تدبير و علاج سوء المزاج و تعديل و تبديل اوست باشربه و اغذيه موافقت بر وفق مراعات و ملاحظه ضد سبب سفوفى كه سدّه سپرز بكشايد ازين ادويه اختيار بايد كرد تخم كاسنى و كزماز و از هريك سه و نيم مثقال و تخم فنجگشت يك مثقال و چهار دانگ مجموع ادويه كوفته و پيخته و مثقال ازين سفوف با شربت سكنجبين بزورى هفت مثقال بر نهار اختيار بايد كرد . [ 172 ] مقاله در بيان علل و امراض كليه و مثانه كه مراد به اين دو گروه و محل سكون قرار بول است و در عرف عوام مسمّى بآبدان و سوء المزاج گرده يا گرم است و علامت او تپ است و تشنگى به قوت و شدت ناريت بول و سرعت نبض و سوختن محل گرده و بسيارى شهوت باه و جماع و علاج درين مقام خوردن جلابست هر صباح از آب انارين افشرده با شحمش سه اوقيه كه بست و دو و نيم مثقال مىشود و قند سفيد و ترنجبين صافى از هريك هشت مثقال مجموع باهم آميخته بر نهار بايد اختيار كرد و غذا ماء الشعير كه مراد ازو جو كشك كرده پوست تمام ازو دور كرده و مهرّا و رقيق پخته بايد خوردن و اگر حرارت گرده بافراط باشد علاج او به خوردن شيرهء خرفه و قرص طباشير عين است و شيرهء خرفه بايد سه اوقيه باشد و از قرص يك مثقال . . . اقوى شود قرص كافور بايد داد و گاهى جلاب بوقت درو شربت خشخاش و يا شربت سيب و يا شربت بهى و يا شربت ريواج و يا شربت غوره از هركدام كه موجود شود مقدار خوردن