بسمه تعالى تحفه خانى نمونه اى از تاليفات شاگردان مكتب پزشكى شيراز نويسنده كتاب محمد بن محمد عبدالله بن عبيدالله بن محمود از پزشكان هند اسلامى است كه كتاب حاضر را بنام سلطان زمان خود سلطان سعيد بهادرخان در حوالى سال 910 هجرى قمرى تاليف كرده است . استاد فقيد مرحوم پروفسور حكيم نير واسطى در كتاب تاريخ روابط پزشكى ايران و پاكستان ضمن اشاره به وجود نسخ خطى متعدد موجود از تحفه خانى در شبه قاره هند ، اضافه مىكند با نام شفاء العليل يا تحفه خانى اثر كريم بن محمد بن عثمان ، دبير هان اعظم قتلغ خان كه يكى از امراى دربار ناصرالدين محمد ( محمد شاه اول ) حاكم بنگاله ( 846 ه‍ ق . تا 864 ه‍ ق ) و با نام شفاء الخانى تاليف شهاب بن عبدالكريم ناگورى مقارن مظفر شاه اول والى گجرات و نيز نسخ ديگرى كه هر كدام به نام مولفى است در پاكستان وجود دارد ( 1 ) . اما به نظر ميرسد عليرغم تشابه نام و محتواى كتاب ، ابن تحفه خانى كه حدود سال 910 توسط محمد بن محمد عبدالله تاليف شده و با موارد پيشگفت متفاوت است در حالى كه ظاهرا نسخ مورد اشاره در بالا در زمرهء آثار تاليف شدع در نيمه دوم قرن هشتم هجرى است و بنام خوانين ديگر نامگذارى شده است و چنين امرى در مورد كتب طبى كم سابقه نيست . بهرحال آنچه كه از مقدمهء اين كتاب مستفاد مىشود اين است كه مولف در سال 902 هجرى قمرى به شيراز عزيمت نموده و سالها ملازمت عالم جليل القدر علامه جلال الدين دوانى را داشته و از

--> ( 1 ) تاريخ روابط پزشكى ايران و پاكستان لاهور 1353 هجرى شمسى