محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
471
تحفه خانى ( فارسى )
باديان از هريك دو مثقال سنبل و سليخه از هريك يك درم مجموع ادويه كوفته و پيخته و مقدار خوردن بوقت حاجت نيم مثقال در هفت مثقال شربت سكنجبين بزوريست و اگر احتياج باستفراغ خلط موذى شود بمعجون خيارشنبر و يا بحب ايارج بايد كردن و بر بدن عليل ضماد ازين اجزا بايد كرد آرد جو و سرگين تازه گوسفند از هريك برابر مفصل آنكه ازين مذكورات ده مثقال بورهء ارمنى سنبل و زيره و سعد از هريك دو مثقال مجموع ادويه كوفته و پيخته و به سركه پخته و بر جميع بدن ويرا اطراف طلا بايد كرد و گذاشت كه خشك شود و بعد از آن در حمام به آب گرم بايد شست و يا در خانه معتدل الهوا و اگر سبب استسقاء ضعف معده باشد و برودت معده قى كردن بسيار منفعت دارد و اسهال و تليين بحب اصطمحيقون و دواء الكرم كه مذكور شد بايد كرد و سفوفى نافع از استسقاء با حرارت باشد عصاره و افشرده آب غافث و ريوند چينى از هريك سه و نيم مثقال تخم كاسنى و تخم كثوث از هريك يك مثقال و دو دانگ تخم بادرنگ و تخم . . . مقشر از هريك نيم مثقال تخم خرفه دو مثقال مجموع ادويه كوفته و پيخته مقدار خوردن يك مثقال است در شربت سكنجبين بزورى هفت مثقال و طبيب متدرب هرجا كه نظر در احوال قاروره بول عليل كند اگر چنانچه بول رقيق باشد درو آثار حرارت كمتر باشد بايد كه عليل را ماء الاصول دهند و اگر سبب استسقاء ضعف سپرز باشد كه عنايت و اهتمام طبيب مصروف باصلاح حال سپرز و معالجه او باشد و تقويت بادويه و اغذيه و اشربه كه مناسب حال سپرز است و درين حال جلّاب از بيخ سوسن دو مثقال و باديان نيمكوفته و تخم كاسنى از هريك دو مثقال و مجموع ادويه در قدرى آب چنان كه رسم است طبخ كرده صافى ساخته