محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

457

تحفه خانى ( فارسى )

و علاج درين مقام خوردن جلابست هر صباح از تخم كاسنى دو مثقال و از نيلوفر دو مثقال و نيم قند سفيد هفت مثقال و ترنجبين هفت مثقال اول ادويه را در قدرى آب چنان كه عادت و رسم است به آتش ملايم طبخ كرده صافى ساخته و قند و ترنجبين را صافى ساخته به آن آميخته نيم‌گرم بر نهار اختيار بايد كرد و تليين و اسهال طبيعت بمطبوخ فواكه يا بمطبوخ هليله و يا بنقيع زردآلوى خشك يا شيرخشت از هريك پانزده مثقال باشد و آب زردآلو سى مثقال مجموع به آب زردآلو جمع كرده چنان كه رسم است بر نهار بايد اختيار كرد و غذا ماء الشعير با شيرهء خشخاش و ضماد بر جگر در ابتدا ورم بصندل سفيد و سرخ و گل نيلوفر و گل سرخ و عصارهء ماميثا اجزا برابر نيك نرم ساويده و با عرق كاسنى و يا به آب برگ هميشه بهار خمير كرده رقيق‌تر ساخته بر محل ورم بايد نهاد و چون ورم از ابتدا تجاوز كند البته بايد كه روادع بر ورم ننهند ضمادى ديگر رادع كه در ابتدا ورم صفراوى و دموى را نافع باشد برگ عنب الثعلب و برگ كاكنج طحلب كه مراد جامهء صفرا است و گل سرخ تازه اگر بوقتش باشد و صندل سرخ و سفيد مجموع ادويه كوفته و پيخته و به آب هميشه بر نهار آميخته بر محل ورم ضماد بايد كرد و اگر ورم تمدد بلغمى باشد علامت او نبض بطى دقيق دير حركت است و سفيدى رنگ بول و سفيدى زبان و قلت عطش و سفيدى رنگ روى و براز بلغم‌آميز و سفيدى آن و احساس بورم نرم بىدرد و عدم تپ و علاج درين مقام خوردن جلابست هر صباح از بيخ سوسن تراشيده نيم‌كوفته دو مثقال و باديان نيم‌كوفته يك و نيم مثقال و قند سفيد هفت مثقال مجموع ادويه را در قدرى آب طبخ كرده بروجه مقرر و عادت صافى ساخته و قند درو آميخته