محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
452
تحفه خانى ( فارسى )
است و اين منافى مقصود معالجت و غذا هرچه سبك باشد آن را اغذيه و يبوست مايل مثل قليها و كباب از گوشت مرغ و اگر سوء مزاج جگر يابس باشد علامت او تشنگى و نحافت بدن است و قلت براز و يبوست آن و صلابت نبض مشعر به خشكى مزاج است و سفيدى بول و رقت آن و قلت خون در بدن و علاج درين مقام خوردن جلابست هر صباح از شربت نيلوفر ده درم در قدرى آب و يا شيرهء خرفه مقدار بست مثقال با قند سفيد هفت مثقال . و غذا حسا كه مراد به آن اثاله است از آرد گندم پاكيزه و شيرهء مغز بادام و اندك قند كه شيرين شود يا كدوى تر و گوشت بزغاله و پاچهء بزغاله مهرّا و يا مغز كلّه بزغاله با قدرى قند بايد داد و اين تدبير در غذا از براى حصول ترطيب است يا غذا از ماش مقشر و كدوى تر و يا اسفاناخ و يا گوشت ماهى كوچك كه درو خايهاى خرد مىباشد . و ضماد بر جگر ازين روغن بايد كرد و روغن بنفشه هفت مثقال و روغن كدو هفت مثقال و موم صافى پنج مثقال اول موم در روغن بايد گداخت و بيرون آتش نهاد تا سرد شود نيم قاشق آب برگ خرفه و نيم قاشق آب كدوى تراشيده با اين موم روغن آميخته نيك برهم بايد زد گاهگاه بر جانب جگر بايد ماليد . [ 168 ] مقاله در بيان ضعف كبد و سبب ضعف خالى ازين نيست كه سوء المزاج حار است و يا بارد و يا رطب و يا يابس و يا سبب سدّه واقع در جگر و يا سبب امراض ديگر است كه سبب آن ضعف جگر را نيز عارض شده است و علامت آن قلت شهوت طعام است و فساد رنگ بشره و نحافت بدن و گاه اسهال شيبه به آب شسته گوشت پاره