محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

448

تحفه خانى ( فارسى )

اخلاط فاسده پاك شده باشد تقويت معده بگوارش كندر و عود و عنبر و مصطگى و امثال اينها بايد كرد و از هركدام كه موجود شود مقدار خوردن يك مثقال است و غذا درين از قليها كه در آن ادويه حاره باشد بايد اختيار كرد و سبب در حدوث قراقر در معده و امعا يا اغذيه نفاخه است و خوردن بقول مثل تره و بادرنگ و ميوه‌ها و خصوصا كه خام باشد و حبوب خام مثل نخود تر و باقلى تر و امثال اينها و يا سبب بسيارى غذا و يا سبب كيفيت رديه و احداث نفخ بدين سبب و يا سبب بسيارى حرارت معده و امعا كه در لحظه مستحيل بنفخ مىشود و يا بواسطه نقصان حرارت كه بعد از حدوث و حصول نفخ تحصيل نفخ و علاج درين مقام تقليل غذاست و خوردن معجون زيره است و اجتناب و حذر از اغذيه نفاخه چنان كه در اسباب اين علت نموده شد و گاه‌گاه ماليدن شكم و معده خصوصا بروغن گرم محلل مثل روغن بابونه و مصطگى و رياضت و دخول حمام و ازين سفوف گاهى اختيار بايد كرد تخم تراتيزك و نانخواه و تخم كرفس و باديان و فوتنج كوهى كه مراد كاكولست و باديان رومى از هريك دو مثقال مجموع ادويه كوفته و پيخته و يا بست مثقال شكر سرخ آميخته و ديگر باهم نيك صلايه كرده مقدار خوردن ازين سفوف بر نهار بوقت حاجت سه مثقال است . [ 167 ] مقاله در بيان اسهال و سبب آن و سبب اسهال اگر دفع فضول و اخلاط موذيه است كوفته و يا باقى تخمها آميخته و بروغن گل چرب كرده و يا بروغن بادام شيرين و اندك گلاب تر كرده بايد فروبرد و غذا قوباق مقشر كرده تف داده با شيرهء مغز بادام شيرين بايد داد