محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

443

تحفه خانى ( فارسى )

با هيضه صاحب علت را حرارت و تپ نباشد و آنچه بقى و اسهال واقع مىشود مواد بلغمى باشد اين دوا كه مذكور مىگردد نافع است كندر سه درم و گل سرخ كوفته شش درم عود و نيك قرنفل از هر يك سه درم سنبل و گل خراسانى و كبابه از هر يك يك درم مجموع ادويه پيخته ازو دو مثقال در آب انار قاى و يا شربت انار پودينه از هركدام ده مثقال با قدرى آب سرد اگر شربت است و اگر آب . . . باشد آب حاجت نيست و اگر به اين تدابير علت قى و اسهال منقطع نشود و در تزايد بايد محجمه از كدو بر معده بايد نهاد و جذب كرد و البته شرط بايد كرد كه مقصود همين جذب فقط است و اگر عليل ازين علت خلاص شود بايد مراجعت باغذيه معتاد سابق نكند و بسيار خوردن را ترك كند و بعد از عصر بايد كه اختيار غذا و طعام نكند خصوصا طعام غليظ و بيرون از حد كفايت باشد و تا تواند كم خورد و غذاهاى سبك خورد مثل مرغ جوان و باعتدال فربهى بايد داد و ضماد از قابضات مذكوره بر فم بايد كرد كه عليل از اغذيه لطيفه بغليظتر از آن بتدريج اشتغال نمايد . [ 166 ] مقاله در بيان امراض امعاء و از جمله امراض امعاء كه مراد رودهاست مغص است و مراد بمغص وجع و المى است كه در رودها حادث مىشود و مغص بر انواع است زيرا كه يا از رنج مختص است كه موجب تمدد و كشيدن روده است به قوت و سبب حدوث اين ربخ خوردن بقول است مثل تره و بادرنگ و يا فواكه رطب است مثل سيب و زردآلو و شفتالو و يا خوردن آب بر بالاى اين ميوه‌ها و يا خوردن حبوب بر مثل نخود باقلى و توتيا و امثال اينها و علامت آن تقدم اسباب مذكوره است و