محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
441
تحفه خانى ( فارسى )
است و سقوط قوت و سقوط نبض و اين موجب هلاك است و علاج درين مقام اگر بدن قوى باشد و ضعيف و نحيف باشد قى است به خوردن آب گرم و روغن كنجد و اخراج غذاى فاسد تمام از معده و بتكرار قى بايد كرد و هرگاه كه معده از مواد و غذاى فاسد بقى تنقيه يافت تمام تسكين شد و اعراض رديه دور شد و تقويت معده بسفوف حب الرمان بايد كرد مقدار پنج درم و يا بقرص طباشير قابض با شربت و يا ربّ بهى ده درم و قرص طباشير يك مثقال در قدرى آب سرد و غذا آش سماق با شيرهء مغز بادام و يا تقويت معده بشربت انار مدينه بايد و يا به آب انار قاى و يا به آب بهى و يا به آب امرود و يا شربت سيب ترش از هركدام كه حاضر باشد مقدار ده درم كه هفت و نيم مثقال شود با طباشير نيم درم و يا پوست ظاهر پسته كه بر روى استخوان اوست يك مثقال و نيم نمك كوفته و پيخته و بشربت نار پودينه آميخته بايد خوردن و اگر ربّ بهى و ربّ انار ترش برابر و قدرى پودينه كه به مقدار دو مثقال باشد و ربها از هر يك چهل مثقال و قند سفيد پنجاه مثقال و آب نيم كاسه و گلاب مقدار يك پياله و باهم آميخته و قند در آن انداخته به آتش آهسته بقوام آورده بوقت فرود آوردن دو مثقال برگ پودينه تازه و اندك سركه انداخته نيك برهم كرده فرود آورده مقدار خوردن ازين ده مثقال است به آب برف يا يخ و اگر درين شربت بجاى پودينه سركه پودينه كنند صواب باشد و بر معده عليل ضماد ازين ادويه بايد صندل سرخ و سفيد و كافور و اقاقيا و گل ارمنى و آب آس و آب بهى مجموع ادويه آنچه كوفتنى است بايد نيك كوفته به آب برگ مورد كه مراد به آب آس اوست آميخته بر معده بايد ضماد كرد و بايد كه بخرفه سرد ساخته اين ضماد را بر فم معده نهد كه معده را برودتى ازو حاصل شود كه قوى نافع است در دفع اين