محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
435
تحفه خانى ( فارسى )
سوداوى كند به اين اجزا ترتيب بايد كرد و اين قرص بسيار مقوى معده است پوست سبز پسته چهار درم و عود و مصطگى از هر يك سه درم سك پنج درم گل سرخ چهار درم مجموع ادويه كوفته و پيخته و به آب سيب خمير كرده قرصها بايد ساخت و خشك كرده مقدار خوردن ازين قرص يك مثقال است بر نهار و اگر سبب غثيان بسيار خوردن طعام و غذا باشد و علاج او قى كرده است به آب گرم و دفع غذا با شبت و آب ترب و غيرذلك از چيزها كه سابقا مذكور شد بايد خورده قى كرد بعد از قى گوارش مصطگى و امثال آن بايد اختيار كرد و اگر سبب خوردن غذاء ردى بد كيفيت باشد اگرچه مقدارش قليل باشد علاج درين صورت نيز قى است به آب گرم و غيرذلك از مذكورات و بعد از تقويت معده بشربت انار مدينه و رب ريواج و رب غوره بايد كرد و اما اين دو در علاج معده صفراوى انسب است و شربت بهى و يا رب آن در تقويت معده و تسكين قى در غايت است فعليك به و شربت ليمو هم تقويت معده مىكند و هم تفريح دل و مسكن قى است در اعلا مرتبه و اگر با شربت بهى تركيب بايد اتم و اقوى باشد و اما استعمال شربت نارنج در معده بلغم اگرچه اطبا در تسكين قى تجويز كردهاند اما مضعف معده است مگر با مصلحات آن استعمال كنند و ازين اشربه كه تعيين يافته است با گلاب بايد از شربت ده درم و گلاب ده درم است به آب سرد قدرى كه در شربت كافى باشد و اگر سكنجبين سفرجلى موجود شود در غايت نفع است در علت مذكوره خواه سبب بلغم باشد و خواه صفرا و سودا بسيار نافع است و آب انارين با قند نيز منفعت بسيار دارد و غذا از آب انار و يا زرك و يا غوره و يا گوشت مرغ بايد و يا طيهو و يا كبك و امثال اينها پخته بايد خورد و اما سبب در قى خون و نفث آن