محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
404
تحفه خانى ( فارسى )
به آب ليمو و يا گوارش عود و يا اين تركيب كه نوشته مىشود بايد ساخت آب ترنج يك رطل كه نود مثقال مىشود و آب سيب يك رطل مجموع بايد جوشيد كه يك رطل بماند و عسل يك رطل و گلاب چهل مثقال و قند سفيد يك رطل آميخته ديگر بايد جوشيد تا بقوام آيد و بعد از آن قرنفل و دارچينى و مصطگى از هريك يك درم و عود ده درم بادرنجبويه سه درم مجموع كوفته و پيخته قريب فرود آوردن ديگ بايد انداخت و نيك برهم زده بعد از قوام آمدن بايد فرود آيد و در ظرفى چينى بايد نگاه داشت و بوقت حاجت مقدار خوردن ازين شربت دو مثقال است با قدرى گلاب گرم كرده و قراقر و نفخ معده شربت بر ضعف معده و ضعف هاضمه مىشود و بر معالج صائب التدبير احتياج آنكه در تدبير اين را علت خارج از معده درو نيست برين صورت تدبير استعمال كواسر رياح آنچه مناسب مقام باشد كند . [ 159 ] مقاله در بيان شهوت كلبى كه يكى از علل رديه معده است و شهوت كلبى عبارت از زيادتى شهوت عادتى و طبيعى بر ماكولاتست و اشتداد جوع و حرص بر غذا و سبب سوء مزاج بارد منكشف است مر فم معده را و علامت او نفخ و ثقل در معده است و قلت عطش و تمدد معده و بسيارى سيلان لعاب از دهن و لين طبيعت و بد گذرانيدن غذا و علاج درين مقام گرم ساختن معده است به خوردن جلّاب هر صباح از باديان سه درم و از گلقند عسلى ده درم مجموع چنان كه رسم است ترتيب داده نيمگرم بر نهار اختيار بايد كرد و غذا درين مقام نخودآب با شيرهء مغز تخم معصفر بايد داد و تنقيه معده بحب ايارج بايد كرد اگر در معده از اخلاط فاسده سوداوى باشد يا بحب صبر و يا به قدر صبر