محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

402

تحفه خانى ( فارسى )

يك درم و قند برابر تمام ادويه مجموع ادويه نيك كوفته و باهم آميخته هر صباح مقدار سه مثقال بايد و با گلاب گرم يك قاشق آشاميد و بر معده روغن مصطگى و روغن بابونه و روغن گل بايد ماليد و طريق روغن مصطگى ساختن اينست كه روغن زيت خالص اگر باشد و يا روغن كنجد خالص و اگر روغن گل باشد بهتر چهل و پنج مثقال و مصطگى ده مثقال و روغن در كاسه مسين بايد انداخت و مصطگى نيك صلايه كرده درين روغن بايد انداخت اين كاسهء مسين را بر روى آب كه در ديگى باشد بايد نهاد و آتش ملايم بايد كرد كه آب به جوش آيد و روغن مصطگى نيز به جوش آمده مصطگى درو حل مىشود و بهترين طريق ساختن روغن مصطگى اينست و يا سبب در وجع و الم معده خوردن طعام و غذا موذى و مولم معده است و اينكه موذيست يا بسبب بسيارى مقدار اوست كه بحسب ماده بسيار معده ازو متاذى شده و به درد آمده و اگرچه بسيار بحسب مقدار نبوده اما در حد ذات خود كيفيت ردى داشته مثل آش بادنجان و يا گوشت گاوقاق و امثال اينها پس در اطعمه طريق اذيت بيكى از دو سبب است و يا بهر دو و اين بدتر است و معالج را علاج او صعبتر و علامت او تقدم سبب است يعنى بايد ديد كه صاحب اين علت ازين غذا اختيار كرده بوده است يا نى و اين وجه عقيب خوردن حادث مىشود و طغيان او در سر هست و علاج درين مقام قى طعام مولم است و بسيار كم خوردن اگر وجع از ممر مقدار باشد و الّا اگر از ممر كيفيت بدغذا باشد علاج در ترك آن نوع علامت و به خوردن گوارش مصطگى و يا گوارش عود است از هركدام كه موجود باشد يك مثقال است و غذا درين مقام كباب است از گوشت مرغ كه برو كشنيز خشك و زيره پاشيده باشند و اگر سبب وجع و الم معده ضعف او باشد و علامت او آنست كه متعاقب خوردن غذا پيدا مىشود و اگر صاحب علت قى