رايحه كريهه بمشام مىرسد و اگر چنانچه نيست اين رايحه بمشام نمىرسد و سقوط موى و نحافت بدن و چسپيدن جلد پيشانى بر استخوان و رفتن طراوت و رونق از بشره و علاج اول حدوث خوردن جلاب است هر صباح از شربت خشخاش و يا شربت بنفشه از هركدام كه حاضر باشد ده درم با ترنجبين صافى ده درم بقدرى آب نيم‌گرم و يا از سپستان و عناب از هريك ده عدد مجموع در مقدارى آب كه مناسب دوا باشد به آتش ملايم طبخ بايد كرد تا نيمه بماند صافى ساخته و قند سفيد ده درم و ترنجبين صافى ده درم آميخته نيم‌گرم بايد اختيار كرد و غذا ماء الشعير كه درو سرطان نهرى پخته باشند بايد داد طريق دادن سرطان كه مراد به آن پنج پايه است و در خراسان بسيار است كه اول او را سر و پاها مىبايد كند و شكم او را به آب و نمك نيك مىبايد شست و در شستن اطبا خاكسترى چوب تاك به آب بوده‌اند و غالبا مقصود آنست كه رايحه كريهه ازو دور شود و اگر از خوردن سرطان عليل متنفر شود ماء الشعير با پاچه گوسفند مهرا پخته بايد داد و يا اثاله از نشاسته و روغن بادام و اندك نبات با قند بايد داد و اندكى شيرهء خشخاش نيز بايد آميخت و سينه و بدن را به مثل روغن بنفشه بايد چرب كرد و روغن كدو و روغن بادام شيرين نيز درين حكم است و اگر از ماء الشعير متنفر شود غذا شيره ماش با پاچه پخته بايد داد و اگر طبيعت بسته باشد درين غذا از شيرهء بادام بايد آميخت و اسفاناخ و يا برگ خرفه در آش بايد انداخت و كدوى تر اگر بوقت باشد بهتر است و اصحاب سل را خوردن شير خر و شير عورات بسيار نافع است بر نهار مقدار بست مثقال و اگر از پستان بمكد بهتر باشد و در تاثير اسرع باشد و مىبايد معالج در معالجه سل غافل از قرحه نشود و بعضى چيزها كه موجب جلا و نقاى قرحه است از ادويه ايراد كند و اهتمام بايراد مسكنات صرفه كند از