محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
365
تحفه خانى ( فارسى )
بسيارى حرارت سينه و قلق و هول و اضطراب و سوزاك و سكون و تلذذ بهواى سرد و سرعت غضب باندك سببى و يافتن سخونت و گرمى در مزاج خون و علاج خوردن جلاب هر صباح از نيلوفر سه درم و قند ده درم چنان كه رسم است ترتيب داده اختيار بايد كرد و يا از شربت سيب ده درم و گلاب ده درم و عرق گاو زبان ده درم و يا از شربت نارنج يا ترنج يا حماض از هركدام كه موجود باشد ده درم با عرق گاو زبان و گلاب و عرق بيدمشك از هريك ده درم آميخته بايد آشاميد و غذا آش زرك با شيرهء مغز بادام و گوشت مرغ جوان و يا آش به آب نارنج و يا ليمو يا شيرهء مغز بادام بايد داد و شربتى ديگر در ضعف دل شربت سيب ده درم و كشنيز خشك يك درم و گل سرخ خشك پنج درم و طباشير ربع درم كوفته و پيخته و يا شربت سيب مذكور خمير كرده بايد ليسيد و اگر حرارت مستولى باشد و عطش به قوت يابد آبى كه بر روى جغرات مىآيد مراد به آن زردآب حاصل از جغرات است نيم رطل و از كنك كه مراد به آن دو آتشه است و اين را بيشتر در بوكسمات اطلاق مىكنند ده درم درين آب جغرات بايد گذاشت كه نرم شود بايد خوردن و درين تدبير معده قوت مىيابد و بر سينه ضماد از صندلين سرخ و سفيد و گلاب بايد كرد و پيراهن كتان در گلاب و صندل آغشته كرده بايد پوشيد و ماوى در مكانى بايد گرفت كه مسبّب شمال باشد و اين دوا نيز بسيار نافع است طباشير ده درم و گل سرخ پنج درم و كبابه سه درم مجموع ادويه در سه رطل دوغ ترش گاوين بايد يك شب خوابانيد و بوقت حاجت و عطش يك رطل اختيار بايد كرد و اين مفرح را نفع بليغ است در تقويت دل تخم كاهو و مغز تخم خربزه و مغز تخم بادرنگ از هر يك پنج درم تخم خرفه سه درم مرواريد ناسفته و مرجان سفيد و كهربا از هريك يك مثقال صندل سفيد دو مثقال عود هندى و درونج و زرنباد و بهمن سفيد از هريك دو درم