محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
355
تحفه خانى ( فارسى )
[ 148 ] مقاله در بيان سيلان خون و لعاب از دهن و سيلان خون از دهن اگر بسبب قروح حادثه در دهن است علاج او علاج قرحه است كه مذكور شد و اگر سبب امراض لثّه است نيز مذكور شد و اگر سبب جريان خون تشقق و ترقيدن دهن است علاج او خوردن جلابست هر صباح از بنفشه دو مثقال و عناب ده عدد مجموع ادويه در قدرى آب كه مناسب باشد طبخ كرده به نيم آورده و هفت مثقال قند سفيد آميخته نيمگرم اختيار بايد كرد و غذا ماش مقشر و شيرهء مغز بادام بايد ساخت و لعاب دانه بهى و لعاب اسبغول با قدرى روغن بادام شيرين و يا روغن بنفشه بادام خلط كرده بر مواضع تشقق بايد ماليد و بر لب اگر واقع باشد پوست رقيق كه بيضه مرغ و يا پوست رقيق كه از درون نى بيرون مىآيد بايد چسپانيد و پاشيدن طباشير و كبابه و نشاسته و كشنيز خشك كوفته و عدس مقشر و تخم خرفه و گل سرخ اجزا برابر كوفته و پيخته پاشيدن بسيار نافع است و اگر سوزاك باشد كافور و صندل سفيد و عدس مقشر و سماق مجموع ادويه برابر كوفته و پيخته بر عضو ماؤف بايد ماليد و ماليدن شحم بط و مرغان بر زبان و دهن ترقيده بسيار نافع است و امّا سبب بسيارى آب دهن و سيلان آن حرارت و رطوبت است و علامت آن ازديادست در حين گرسنگى و در حين تقليل غذا و علاج آن اگر علامات غلبه خون ظاهر باشد فصد است از باسليق و اخراج خون به قدر قوت و طاقت و خوردن جلاب هر صباح از ربّ بهى ده درم و يا شربت سيب ترش ده درم و يا رب ريواج و يا شربت انار ده درم با گلاب و مضمضه به آب برگ سيب كوفته معصور و يا به آب برگ بهى