محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
330
تحفه خانى ( فارسى )
بايد شست و نيك پاك كرده اندكى خربق ابيض كوفته و پيخته به بينى بايد دميد و يا بدل اين تخم تراتيزك و يا فلفل كوفته و پيخته بايد دميد [ 139 ] مقاله در بيان رعاف كه از امراض بينى است و اين مرضى است كه در بعضى امراض و بحرانات اگر بوقت « 1 » واقع نشود بسيار خوف است و مراد برعاف مضموم الرا رفتن خونست از بينى و اما در حد ذات خود اين مرض قوى است اگر زود تسكين نيايد زيرا كه در لحظه هلاك مىكند و حدوث رعاف يا بسبب بحرانست كه طبيعت دفع دم موذى موجب مرض مىكند و علامت او آنست كه اكثر بعد از حدوث حميات حاره حادث مىشود كه آن حمى دمويست يا صفراوى و در روز با حورى اكثر الوقوع است و چنين رعافى را قطعش و تسكين او مجوز نيست مگر آنكه ضعف غالب شود و خوف از تلف مريض باشد و يا نحيف البدن باشد آن زمان تعجيل در امساك و حبس آن بايد كرد و اگر حدوث رعاف سبب ديگر باشد مثل حدّت خون و زيادتى مقدار و طغيان او و آنكه بسبب حدت خون است و علامت او آنست كه رقيق است و كمكم مىآيد و علاج او خوردن جلابست هر صباح از عناب ده عدد و از سكنجبين ساده ده درم و از شربت سيب يا گلاب ده درم اول عناب را با قدرى آب بايد جوشيد تا مهرا شود و از كرپاس گذرانيده با شربت سكنجبين خلط كرده سرد ساخته بايد داد و آنجا كه شربت سيب است از شربت سيب ده درم و از گلاب دو قاشق يا بيشتر شربت كرده بايد داد و غذا درين مقام آش زرك و نخود مقشر و ماش مقشر و يا آش سماق بايد داد و اگر قبض باشد از تمر هندى و آلو بايد داد و هو آش نخود
--> ( 1 ) ن - برفق